پنج شنبه ۲۵ تیر ۱۴۰۵ – Thursday 16 July 2026

ساعت: ۰۳:۵۲

دسته بندی: یادداشت
یکی از اهداف کلیدی و مهم جنگ تحمیلی سوم آمریکا و اسرائیل علیه ایران قطع زنجیره ارزش در صنعت نفت، گاز و برق است. این موضوع از این‌جهت حائز اهمیت است که این اقدام به مراتب تأثیرگذارتر از تخریب و آسیب صرف به مراکز صنعتی و نظامی بوده و می‌تواند بسته به انتخاب اهداف مورد حمله قرارگرفته، ارتباط صنایع پایه و اساسی با پایین‌دست در کشور را با مشکل روبه‌رو سازد.
بمباران صنایع پتروشیمی ایران در جریان جنگ اخیر تنها یک حمله نظامی به چند مجتمع صنعتی نیست، بلکه تهدیدی مستقيم عليه اقتصاد کشور محسوب می شود کاهش تولید، افت صادرات کمبود ارز افزایش تورم آسیب به بازار کار و کاهش سرمایه گذاری از مهمترین پیامدهای این بحران هستند.
از نظر نویسنده، مشوق ایران برای توافق درباره تنگه، ازسرگیری صادرات نفت و گاز و کمک به اقتصاد ضعیف کشور است. مشوق توافق هسته‌ای نیز کاهش تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده خواهد بود.
تداوم جنگ اگر بدون راهبرد سیاسی و اقتصادی ایران باشد، ممکن است به جای فرسایش آمریکا، به بازتولید شکل تازه‌ای از هژمونی آمریکا کمک کند. هژمونی‌ای که نه الزاماً با اشغال سرزمین، بلکه با مدیریت بحران، کنترل ریسک، تحریم شبکه‌ها، افزایش هزینه عبور و تبدیل مسیرهای جهانی به پرونده امنیتی عمل می‌کند.
آنچه که هنوز در گزارش‌ها مبهم است، دامنه کمک‌های رفع تحریم‌هایی است که ایران در ازای آن‌ها درخواست خواهد کرد. اگر تهران واقعاً در پی یک توافق بزرگ باشد، احتمالاً انتظار دارد که تمام تحریم‌ها—تحریم‌های اولیه و ثانویه ایالات متحده، همچنین اقدامات تحریمی سازمان ملل—لغو شود. ‌
با وجود آن که عربستان سعودی بنادر نفتی و بازرگانی متعددی در خلیج فارس و دریای سرخ دارد، اما این کشور یک مشکل بزرگ دارد و آن تنگه هایی است که در اختیار این کشور نیست و لذا عربستان برای صادرات نفت و محصولات تولیدی پتروشیمی و واردات مواد غذایی، دارو و صنعتی، رنج پایان ناپذیری برای عبور از تنگه هرمز ، باب المندب و کانال سوئز می کشد.
در تحلیل «محاصره نفتی»، یک دوگانه غلط مدام تکرار می‌شود: یا گفته می‌شود اگر تولید نفت ایران متوقف شود، بخش قابل‌توجهی از نفت برای همیشه در زمین حبس می‌شود و عملا از دست می‌رود؛ یا در طرف مقابل ادعا می‌شود هیچ اتفاق خاصی نمی‌افتد و هر زمان اراده کنیم، تولید ظرف مدت کوتاهی به سطح قبلی برمی‌گردد. هردو نگاه، فاصله قابل‌توجهی با واقعیت دارند.
Energy Strategy
اتاق خبر انرژی