دریای خزر دیگر صرفاً یک مسیر فرعی در تجارت منطقه‌ای نیست؛ بلکه به عرصه‌ای مهم در رقابت اقتصادی، امنیتی و ژئوپلیتیک ایران، روسیه و غرب تبدیل شده است.

اکنون که داده‌های واقعی بازار در اختیار ماست، زمان آن رسیده است که تمام سیاست‌های مرتبط با هرمز، تحریم، مذاکره، صادرات نفت و امنیت انرژی ایران نه بر اساس شعارهای رسانه‌ای، بلکه بر اساس هزینه ـ فایده، داده‌های بازار و نتایج قابل اندازه‌گیری دوباره ارزیابی شوند.

ناترازی انرژی حاصل مجموعه‌ای از عوامل است: محدودیت سرمایه‌گذاری، دشواری دسترسی به فناوری، رشد مصرف، فرسودگی بخشی از زیرساخت‌ها، کاهش توان تولید برخی میادین و البته تصمیم‌های مدیریتی و سیاست‌گذاری در سال‌های گذشته. به همین دلیل، جنگ می‌تواند ناترازی موجود را تشدید کند، اما لزوماً نمی‌توان آن را منشأ تمام مشکلات امروز دانست.