شنبه 02 آبان 1405 – Saturday 24 October 2026

ساعت: 11:38:40

وقتی کشورها همه وابستگی‌های اقتصادی را تهدیدی بالقوه و هر گلوگاه را سلاحی برای اعمال قدرت ببینند، اقتصاد جهانی به میدان رقابتی دائمی تبدیل می‌شود که در آن هیچ طرفی احساس امنیت واقعی نخواهد داشت. در چنین شرایطی، اختلال در زنجیره‌های تأمین، افزایش هزینه‌های اقتصادی و تضعیف همکاری‌های بین‌المللی، تنها بخشی از پیامدهاست؛ خطر بزرگ‌تر آنست که سوءبرداشت‌ها و اقدامات تلافی‌جویانه، بحران‌های اقتصادی را به درگیری‌های ژئوپلیتیک و حتی جنگ تبدیل کنند.
ویژگی مهم سیستم شاتل اینست که همزمان ظرفیت حمل‌ونقل را در دو سوی تنگه هرمز درگیر می‌کند. گروهی از نفتکش‌ها باید بارها از تنگه عبور کنند تا نفت را به نقاط انتقال برسانند؛ گروه دیگری نیز در بیرون از تنگه منتظر می‌مانند تا محموله را تحویل بگیرند و به بازارهای مصرف منتقل کنند.
جنگ ممکن است خسارت‌ها را تشدید کند و منابع مالی لازم برای اصلاحات را محدود سازد؛ تغییرات اقلیمی نیز فشار بر منابع آب را افزایش می‌دهد. با این حال، آینده امنیت آبی ایران صرفاً به میزان بارندگی یا پایان درگیری‌ها وابسته نیست. کیفیت تصمیم‌های مدیریتی، نحوه تخصیص منابع، کنترل برداشت و میزان سرمایه‌گذاری در سازگاری با اقلیم جدید نیز تعیین‌کننده‌ هستند.
جنگ ایران علاوه بر آزمودن توان نظامی و اقتصادی طرف‌های درگیر، می‌تواند نشان دهد که در جهان امروز، تحریم‌ها، فناوری و امنیت انرژی تا چه اندازه به ابزارهای تعیین‌کننده رقابت قدرت‌های بزرگ تبدیل شده‌اند.
جنگ ایران و آمریکا و محدودیت‌های تردد در تنگه هرمز، آسیب‌پذیری ساختار انرژی جهان را بار دیگر آشکار کرده است. این بحران می‌تواند سرمایه‌گذاری در انرژی خورشیدی و بادی، ذخیره‌سازی برق و بهره‌وری انرژی را تسریع کند؛ اما تحقق این روند به تصمیم‌های بلندمدت دولت‌ها و شرایط اقتصادی بازار وابسته است.
برای مصرف‌کنندگان آمریکایی، معیار نهایی نه تعداد پیام‌های منتشرشده از سوی کاخ سفید، بلکه تغییر پایدار هزینه سوخت و معیشت است. برای بازار جهانی انرژی نیز مهم‌ترین عامل، کاهش نااطمینانی و حفظ جریان امن و قابل پیش‌بینی نفت و فرآورده‌های نفتی خواهد بود.
اکنون که داده‌های واقعی بازار در اختیار ماست، زمان آن رسیده است که تمام سیاست‌های مرتبط با هرمز، تحریم، مذاکره، صادرات نفت و امنیت انرژی ایران نه بر اساس شعارهای رسانه‌ای، بلکه بر اساس هزینه ـ فایده، داده‌های بازار و نتایج قابل اندازه‌گیری دوباره ارزیابی شوند.
اتاق خبر راهبرد انرژی