به گزارش “راهبرد انرژی“،شرکت پتروشیمی تبریز در پاسخ به پرسشهای مطرحشده از سوی سهامداران و فعالان بازار سرمایه در سامانه تدان و در پی مکاتبه انجامشده از طریق سامانه کدال، توضیحات تازهای درباره وضعیت عملیاتی، عملکرد مالی، برنامههای توسعهای و چشمانداز فعالیتهای این مجتمع پتروشیمی ارائه کرد.
این شفافسازی موضوعات مهمی از جمله افزایش حاشیه سود ناخالص شرکت به حدود ۳۱ درصد، نحوه محاسبه خسارتهای ناشی از جنگ، وضعیت تأمین خوراک واحدهای تولیدی، پروژه پلیاتیلن ۳۱۰ هزار تنی، مطالبات اختلافی و برنامههای تأمین مالی را در بر میگیرد.
حاشیه سود ۳۱ درصدی پتروشیمی تبریز؛ کاهش قابل توجه سودآوری پیشبینی نمیشود
یکی از محورهای اصلی پرسش سهامداران، افزایش حاشیه سود ناخالص شرکت از حدود ۱۵ درصد به ۳۱ درصد در گزارش ششماهه نخست سال ۱۴۰۵ بود.
مدیریت پتروشیمی تبریز در توضیح عوامل مؤثر بر این رشد اعلام کرد که تغییرات نرخ ارز و افزایش نرخ فروش محصولات، در کنار تأخیر افزایش قیمت خوراک نسبت به نرخ فروش، در بهبود حاشیه سود شرکت نقش داشتهاند.
به گفته شرکت، قیمتگذاری خوراکهایی مانند نفتا و بوتان در بازههای زمانی مشخص و براساس مبانی و نشریات معتبر بینالمللی انجام میشود. همچنین قیمتگذاری سایر مواد اولیه از جمله استایرن مونومر و بنزن تابع ضوابط تعیینشده از سوی مراجع مربوط است.
مدیریت شرکت تأکید کرده است که سودآوری صرفاً به تغییرات قیمت خوراک و ارز وابسته نیست و عواملی مانند شرایط بازار، میزان عرضه و تقاضا، هزینههای تولید، فروش و بازاریابی نیز بر عملکرد مالی تأثیرگذار هستند.
با این حال، پتروشیمی تبریز انتظار ندارد در کوتاهمدت کاهش قابل توجهی در حاشیه سود نیمه دوم سال اتفاق بیفتد؛ موضوعی که میتواند برای سهامداران این شرکت از منظر تداوم سودآوری اهمیت داشته باشد.
جزئیات خسارت جنگی؛ اثر ۹۳۸ میلیارد تومانی در سود خالص
یکی دیگر از موضوعات مهم مطرحشده، نحوه انعکاس خسارتهای ناشی از جنگ در صورتهای مالی شرکت بود.
براساس گزارش مستندسازی و ارزیابی خسارت پتروشیمی تبریز که در تاریخ ۱۰ آبان ۱۴۰۵ تهیه شده، میزان خسارت به روش جایگزینی حدود ۱۰۰ میلیون دلار، معادل ۱۴۳ هزار و ۳۳۵ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال برآورد شده است.
شرکت با استناد به ماده ۱۶۵ قانون مالیاتهای مستقیم و آییننامه اجرایی آن، درخواست پذیرش و کسر خسارتهای وارده از درآمد مشمول مالیات سال ۱۴۰۵ و سالهای بعد را به سازمان امور مالیاتی ارائه کرده است.
با این حال، مدیریت شرکت برای رعایت اصل محافظهکاری، تاکنون تنها ۲۶ درصد از خسارت برآوردشده، معادل ۳۷ هزار و ۶۴۴ میلیارد و ۶۰۵ میلیون ریال را از درآمد مشمول مالیات کسر کرده است.
اثر مالیاتی این اقدام نیز حدود ۹ هزار و ۳۸۲ میلیارد و ۹۱۷ میلیون ریال بوده که در صورتهای مالی ششماهه نخست سال منعکس شده و موجب افزایش سود خالص شرکت شده است.
پذیرش نهایی این خسارت از سوی سازمان امور مالیاتی همچنان در دست پیگیری قرار دارد.
آخرین وضعیت واحد BD و تأمین خوراک ABS
پتروشیمی تبریز درباره خسارت واردشده به واحد BD نیز اعلام کرده است که جمعآوری تجهیزات آسیبدیده به پایان رسیده و تجهیزات براساس وضعیت فنی در سه گروه قرار گرفتهاند:
- تجهیزات خارج از رده و غیرقابل استفاده
- تجهیزات قابل تعمیر و بازسازی با استفاده از امکانات داخلی شرکت
- تجهیزات سالم و قابل استفاده
هزینه تعمیر، بازسازی و جایگزینی تجهیزات هنوز نهایی نشده و تعیین رقم قطعی به تکمیل ارزیابیها بستگی دارد.
شرکت همچنین اعلام کرده است که با وجود برخورداری تأسیسات تولیدی و ساختمانهای صنعتی از پوشش بیمهای، بیمه ایران بهصورت رسمی اعلام کرده بیمهنامه تمامخطر اموال شرکت، خسارتهای ناشی از جنگ را پوشش نمیدهد.
در بخش تأمین خوراک، پتروشیمی تبریز برای جبران کمبود بوتادین مورد نیاز واحد ABS به سراغ بازار داخلی رفته و با فعالسازی قراردادهای تأمین با شرکتهای مختلف، توانسته است بخش عمده محدودیت خوراک را برطرف کند.
مدیریت شرکت با اشاره به بهبود شرایط تأمین بوتادین، امکان تحقق برنامه تولید پیشبینیشده واحد ABS را قابل دستیابی دانسته و با توجه به قیمتهای بازار این محصول، انتظار افزایش حاشیه سود آن را مطرح کرده است.
پروژه پلیاتیلن ۳۱۰ هزار تنی؛ پیشبینی سود ۶ همتی
پروژه پلیاتیلن سنگین با ظرفیت ۳۱۰ هزار تن در سال یکی از مهمترین طرحهای توسعهای پتروشیمی تبریز محسوب میشود.
براساس توضیحات ارائهشده، برنامهریزی اولیه مدیریت برای بهرهبرداری از این طرح، پایان سال ۱۴۰۶ است؛ اما در ارزیابی اقتصادی شرکت، برای رعایت اصل محافظهکاری و حمایت از حقوق سهامداران خرد، آغاز بهرهبرداری در نیمه دوم سال ۱۴۰۷ لحاظ شده است.
برآورد مخارج تکمیلی این پروژه نیز حدود ۷ هزار میلیارد تومان بهعلاوه ۲۲ میلیون دلار اعلام شده است.
براساس آخرین بررسی اقتصادی انجامشده در شهریورماه سال جاری، در صورت تحقق ۸۰ درصد ظرفیت تولید در سال ۱۴۰۷، سود خالص سالانه پروژه حدود ۶ هزار میلیارد تومان برآورد شده است.
همچنین نرخ بازده داخلی سرمایهگذاری ۱۸.۲۱ درصد و دوره بازگشت سرمایه حدود ۶ سال محاسبه شده است.
وضعیت تأمین اتیلن و زیرساختهای پروژه جدید
تأمین خوراک اتیلن یکی از پیشنیازهای اصلی بهرهبرداری از واحد جدید پلیاتیلن است.
پتروشیمی تبریز اعلام کرده در حال حاضر امکان دریافت ۱۰ تن اتیلن در ساعت وجود دارد و قابلیت افزایش ظرفیت انتقال تا ۴۰ تن در ساعت نیز پیشتر بهصورت عملی آزمایش شده است.
این شرکت برای تأمین خوراک مورد نیاز طرح، قراردادهای بلندمدتی با پتروشیمیهای گچساران، بوشهر و مروارید دارد و اعلام کرده مجموع ظرفیت قراردادهای تأمین، نیاز واحد جدید را پوشش میدهد.
به گفته مدیریت، سرویسهای جانبی مورد نیاز پروژه نیز مطابق برنامه زمانبندی و پیش از بهرهبرداری واحد پلیاتیلن وارد مدار خواهند شد.
اختلاف ۱.۶ همتی با شرکت پلینار در مسیر حقوقی
موضوع مطالبات ناشی از اختلاف نرخ پروپیلن نیز در پاسخهای پتروشیمی تبریز مورد توجه قرار گرفته است.
براساس توضیحات شرکت، از شهریورماه ۱۴۰۲ به دلیل زیانده بودن محصول تحویلی، صورتحسابهای پروپیلن براساس فرمول بهای تمامشده تولید بهعلاوه ۱۷ درصد سود، با تلورانس مثبت و منفی ۳ درصد، برای شرکت پلینار ارسال شده است.
با این حال، اختلاف در نحوه محاسبه و پرداخت نرخ پروپیلن موجب شکلگیری مغایرت مالی شده است.
طبق صورت مغایرت تهیهشده تا پایان شهریورماه ۱۴۰۵، میزان اختلاف با شرکت مذکور حدود ۱۶ هزار و ۴۰۶ میلیارد ریال اعلام شده که با کسر مالیات بر ارزش افزوده، اصل اختلاف به حدود ۱۴ هزار و ۹۲۶ میلیارد ریال میرسد.
این موضوع اکنون از مسیر حقوقی در حال پیگیری است و شرکت اعلام کرده برای رعایت حقوق سهامداران خرد، این مطالبات را در ارزشگذاری خود لحاظ نکرده است.
سیاست تقسیم سود و برنامه تأمین مالی شرکت
در بخش مالی، پتروشیمی تبریز به اختلاف میان سود خالص تلفیقی و جریان نقد عملیاتی پس از مالیات اشاره کرده و توضیحاتی درباره سیاست تقسیم سود و بازپرداخت تسهیلات ارائه داده است.
براساس اعلام شرکت، سیاست گروه گسترش نفت و گاز پارسیان بر تقسیم سود حداکثری استوار است؛ هرچند در سال گذشته به دلیل ضرورت تأمین منابع مالی پروژههای توسعهای، تقسیم سود حداقلی انجام شد.
مدیریت پتروشیمی تبریز اعلام کرده است که پس از افتتاح پروژه پلیاتیلن سنگین، سیاست معمول گروه در زمینه تقسیم سود حداکثری مجدداً دنبال خواهد شد.
همچنین با بانکهای پرداختکننده تسهیلات و بانکهای عامل، توافقهایی برای تمدید یکساله اصل تسهیلات از محل سود سهام انجام شده و پرداخت سود تسهیلات نیز صورت گرفته است.
براساس موافقت سهامداران عمده، افزایش سرمایه از محل سود انباشته و مطالبات نیز پس از اتمام عرضه اولیه در برنامه شرکت قرار دارد.
پروژه EBSM و برنامه کاهش هزینه تأمین استایرن
پروژه EBSM از دیگر طرحهای مورد اشاره در پاسخهای شرکت است که با هدف بهبود تأمین استایرن مونومر و کاهش هزینههای تولید دنبال میشود.
پتروشیمی تبریز اعلام کرده به دلیل محدودیت منابع مالی، اجرای این پروژه منوط به تأمین منابع مستقل و استفاده از فاینانس داخلی یا خارجی است.
براساس برنامه اعلامشده، اتمام و راهاندازی پروژه برای نیمه نخست سال ۱۴۰۷ پیشبینی شده است.
در شرایط فعلی، ظرفیت تولید استایرن مونومر شرکت در سال ۱۴۰۵ حدود ۹۵ هزار تن اعلام شده و بخشی از نیاز خوراک نیز از طریق سهمیه ۵۰ هزار تنی پتروشیمی پارس تأمین میشود.
مدیریت شرکت تأکید کرده است که راهاندازی پروژه EBSM میتواند علاوه بر تأمین استایرن با قیمتی پایینتر از بهای تمامشده فعلی، هزینه حمل این محصول را نیز حذف کند.
هزینه حمل استایرن مونومر در شرایط کنونی حدود ۱۸۵ میلیارد تومان در سال برآورد شده و بهطور متوسط سالانه ۳۵ درصد افزایش دارد.
برنامه تولید محصولات و میزان تحقق ظرفیت عملیاتی
پتروشیمی تبریز درباره عملکرد تولیدی ششماهه نخست سال ۱۴۰۵ نیز اطلاعاتی ارائه کرده است.
طبق این گزارش، تولید پلیاتیلن با وجود شرایط اضطراری کشور مطابق برنامه پیشبینیشده پوشش داده شده است.
در مقابل، تولید پلیپروپیلن حدود ۱۵ درصد کاهش داشته که بخشی از آن به تعهدات شرکت برای تحویل پروپیلن به پالایش پارس و بخشی دیگر به شرایط تأمین و کیفیت خوراک مربوط میشود.
در گروه محصولات استایرنی، برنامه تولید اصلاحشده برای سال ۱۴۰۵ حدود ۹۸ هزار و ۵۰۰ تن تعیین شده که میزان تحقق آن تا زمان ارائه گزارش به ۱۲۶.۷ درصد رسیده است.
همچنین تولید استایرن انبساطی حدود ۳ درصد و تولید ABS حدود ۸ درصد کمتر از برنامه بوده است. توقف واحدها، محدودیت تأمین مواد شیمیایی و کمبود برخی مواد اولیه از جمله دلایل این کاهش اعلام شدهاند.
افزایش انعطافپذیری در مصرف خوراک و توسعه صادرات
در بخش خوراک، شرکت اعلام کرده است که ترکیب طراحیشده برای واحد الفین شامل ۱۸ درصد گاز مایع و بوتان و ۸۲ درصد نفتا است.
با توجه به محدودیتهای تأمین نفتا، پروژهای برای افزایش انعطافپذیری مصرف LPG اجرا شده و سهم مصرف این خوراک تا ۳۵ درصد افزایش یافته است.
با این وجود، جایگزینی کامل نفتا با گاز مایع بدون انجام تغییرات فنی امکانپذیر نیست.
در حوزه صادرات نیز پتروشیمی تبریز اعلام کرده با وجود محدودیتهای مرتبط با تنگه هرمز، توان تولید و صادرات محصولات مطابق اهداف برنامهریزیشده را دارد.
مقاصد صادراتی شرکت شامل کشورهای حوزه CIS، GCC، اروپا و آسیا است. با این حال، به دلیل ملاحظات مرتبط با تحریمها و حفظ منافع سهامداران، جزئیات دقیق بازارهای مقصد اعلام نشده است.
برنامه تعمیرات اساسی پتروشیمی تبریز
مدیریت شرکت درباره برنامه تعمیرات اساسی مجتمع نیز توضیح داده است که اورهال کل مجموعه بهطور معمول هر پنج سال یکبار انجام میشود.
آخرین تعمیرات اساسی مجتمع در خرداد و تیرماه ۱۴۰۴ انجام شده و برنامه بعدی برای سال ۱۴۰۹ در نظر گرفته شده است.
همچنین تعمیرات اساسی واحدهای اتیلبنزن و استایرن مونومر با توجه به وضعیت و راندمان کاتالیستها، هر دو تا سه سال یکبار انجام میشود و نوبت بعدی آن برای سال ۱۴۰۶ پیشبینی شده است.
هزینه آخرین تعمیرات اساسی مجتمع در سال ۱۴۰۴ نیز حدود ۲ میلیون و ۷۲۵ هزار دلار اعلام شده است.
جدول مهمترین اطلاعات و ارقام اعلامشده پتروشیمی تبریز
| شاخص | رقم یا برنامه اعلامشده |
|---|---|
| حاشیه سود ناخالص ششماهه ۱۴۰۵ | حدود ۳۱ درصد |
| خسارت برآوردشده جنگی | ۱۰۰ میلیون دلار |
| خسارت کسرشده از درآمد مشمول مالیات | ۳۷,۶۴۴,۶۰۵ میلیون ریال |
| اثر مالیاتی منعکسشده در سود خالص | ۹,۳۸۲,۹۱۷ میلیون ریال |
| مخارج تکمیلی پروژه پلیاتیلن | ۷ همت و ۲۲ میلیون دلار |
| ظرفیت پروژه پلیاتیلن | ۳۱۰ هزار تن در سال |
| زمان برنامهریزیشده بهرهبرداری | پایان ۱۴۰۶ |
| زمان محافظهکارانه در ارزشگذاری | نیمه دوم ۱۴۰۷ |
| سود خالص برآوردی پروژه پلیاتیلن | حدود ۶ همت |
| نرخ بازده داخلی پروژه | ۱۸.۲۱ درصد |
| دوره بازگشت سرمایه | ۶ سال |
| ظرفیت انتقال اتیلن | تا ۴۰ تن در ساعت |
| اختلاف مالی با شرکت پلینار | ۱۶,۴۰۶,۴۶۳ میلیون ریال |
| اصل اختلاف بدون مالیات ارزش افزوده | ۱۴,۹۲۶,۸۶۹ میلیون ریال |
| هزینه سالانه حمل استایرن مونومر | حدود ۱۸۵ میلیارد تومان |
| زمان راهاندازی پروژه EBSM | نیمه نخست ۱۴۰۷ |
| برنامه تعمیرات اساسی کل مجتمع | سال ۱۴۰۹ |
| هزینه اورهال سال ۱۴۰۴ | ۲,۷۲۵,۷۷۰ دلار |
جمعبندی
پاسخهای جدید پتروشیمی تبریز به سهامداران نشان میدهد که شرکت در کنار حفظ حاشیه سود ناخالص حدود ۳۱ درصدی، برنامههای متعددی برای مدیریت هزینهها، تأمین پایدار خوراک و توسعه ظرفیت تولید در دست اجرا دارد.
پروژه پلیاتیلن ۳۱۰ هزار تنی با پیشبینی سود خالص ۶ همتی و نرخ بازده داخلی ۱۸.۲۱ درصد، یکی از مهمترین محورهای رشد آینده شرکت محسوب میشود. در کنار آن، راهاندازی پروژه EBSM میتواند هزینه تأمین استایرن و حمل آن را کاهش دهد.
با این حال، تعیین تکلیف نهایی خسارتهای جنگی، تأمین منابع مالی پروژههای توسعهای، وصول مطالبات اختلافی و تحقق زمانبندی بهرهبرداری طرحها از جمله موضوعاتی هستند که میتوانند بر عملکرد مالی و ارزشگذاری آینده پتروشیمی تبریز اثرگذار باشند.
در مجموع، تحقق برنامههای اعلامشده و تبدیل ظرفیتهای توسعهای به جریان نقد عملیاتی پایدار، مهمترین عوامل تعیینکننده مسیر آینده این شرکت خواهند بود.