به گزارش “راهبرد انرژی“، همزمانی آسیب به مسیر نفتی شرق–غرب عربستان با تشدید تنشها در دریای سرخ و بابالمندب، نگرانیها درباره امنیت مسیرهای انرژی جهان را افزایش داده است.
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، منابع آگاه اعلام کردهاند که تعمیر بخش آسیبدیده خط لوله راهبردی شرق–غرب عربستان سعودی ممکن است سه تا پنج هفته زمان ببرد. این خط لوله که یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت عربستان به دریای سرخ و مسیری برای دور زدن تنگه هرمز است، پس از حمله پهپادی در ۱۰ سپتامبر از مدار خارج شد.
خط لوله شرق–غرب با انتقال نفت خام از مناطق شرقی عربستان به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ، امکان صادرات نفت بدون عبور از تنگه هرمز را فراهم میکند. این مسیر در شرایط کنونی اهمیت بیشتری پیدا کرده و بر اساس گزارشهای منتشرشده، پیش از توقف، حدود ۴ تا ۵ میلیون بشکه در روز نفت از آن عبور میکرد؛ رقمی معادل حدود ۴ تا ۵ درصد عرضه جهانی نفت.
آسیب گسترده به تاسیسات
تصاویر ماهوارهای منتشرشده پس از حمله، خسارت قابل توجه به تاسیسات این خط لوله را نشان میدهد. در تصاویر جدید، بخشهایی از اطراف یکی از ایستگاههای پمپاژ سوخته و آسیبدیده دیده میشود. گزارشها حاکی از آن است که شدت خسارت، بازگشت کامل خط لوله به مدار را به فرآیندی چند هفتهای تبدیل کرده است.
با این حال، درباره زمان دقیق بازگشت خط لوله اختلاف نظر وجود دارد. برخی منابع از تعمیر سه تا پنج هفتهای سخن گفتهاند، در حالی که گزارشهای دیگر از احتمال طولانیتر شدن تعمیرات خبر دادهاند. همزمان، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، روز ۱۵ سپتامبر گفت انتظار دارد جریان نفت از این خط طی چند روز از سر گرفته شود؛ موضوعی که نشان میدهد امکان راهاندازی بخشی از ظرفیت خط پیش از تکمیل کامل تعمیرات وجود دارد.
فشار مضاعف بر بازار جهانی نفت
توقف خط لوله شرق–غرب در شرایطی رخ داده که عبور نفت از تنگه هرمز نیز با محدودیتهای جدی مواجه است. به همین دلیل، اختلال در این مسیر جایگزین میتواند فشار بیشتری بر بازار جهانی نفت وارد کند.
رویترز گزارش داده است که در صورت ادامه توقف خط لوله، عربستان تنها چند روز ذخیره آماده صادرات در بندر ینبع در اختیار خواهد داشت و اختلال طولانیتر میتواند بر عرضه نفت به بازار جهانی اثر بگذارد.
در همین حال، قیمت محمولههای فیزیکی نفت در اروپا در ۱۵ سپتامبر از ۱۳۰ دلار در هر بشکه عبور کرد و برنت نیز به محدوده بالای ۱۰۰ دلار رسید؛ افزایش قیمتها در شرایطی رخ داد که اختلال در مسیرهای صادراتی خاورمیانه ادامه دارد.
تشدید بحران در دریای سرخ
همزمان با آسیب به خط لوله عربستان، تحولات یمن نیز نگرانی درباره مسیر دریای سرخ و تنگه بابالمندب را افزایش داده است. گزارشهای اخیر از پیشروی حوثیها در مناطق ساحلی و کنترل برخی نقاط راهبردی در نزدیکی بابالمندب حکایت دارد. آسوشیتدپرس همچنین از تصرف دو جزیره راهبردی در دریای سرخ خبر داده است.
این تحولات اهمیت مسیر دریای سرخ را برای صادرات نفت عربستان بیشتر کرده است؛ مسیری که قرار بود بخشی از وابستگی صادرات این کشور به تنگه هرمز را کاهش دهد.
رایزنی ژاپن و دولت یمن
در همین چارچوب، موتِگی توشیمیتسو، وزیر امور خارجه ژاپن، روز ۱۴ سپتامبر در یک گفتوگوی تلفنی ۳۰ دقیقهای با افراح الزوبه، وزیر امور خارجه و امور مهاجران یمن، درباره تشدید حملات حوثیها و پیامدهای آن برای امنیت دریای سرخ و بابالمندب گفتوگو کرد.
وزیر خارجه ژاپن اعلام کرد که حملات حوثیها موجب بیثباتی در منطقه شده و تهدیدی جدی برای کشتیرانی آزاد و ایمن در بابالمندب و دریای سرخ به شمار میرود. توکیو همچنین بر حمایت از دولت یمن، از جمله از طریق تقویت توانمندی گارد ساحلی و همکاری در زمینه امنیت دریایی و ظرفیتسازی تأکید کرد.
دو طرف همچنین بر اهمیت ثبات بابالمندب برای امنیت انرژی و ضرورت همکاری برای کاهش سریع تنشها تأکید کردند.
دو گلوگاه، یک نگرانی مشترک
در شرایطی که تردد نفتکشها در تنگه هرمز با محدودیت مواجه است، آسیب دیدن خط لوله شرق–غرب عربستان و همزمان تشدید ناامنی در بابالمندب، دو مسیر مهم جایگزین برای انتقال انرژی را تحت فشار قرار داده است.
به این ترتیب، تداوم اختلال در هر یک از این مسیرها میتواند دامنه آثار بحران منطقهای بر صادرات نفت، هزینه حملونقل دریایی و قیمت انرژی در بازار جهانی را افزایش دهد. گزارشهای اخیر رویترز نیز از تبدیل اختلالهای منطقهای به یک چالش گستردهتر برای عرضه جهانی نفت حکایت دارد.
