به گزارش “راهبرد انرژی“، قیمت گاز طبیعی اروپا در معاملات اولیه روز دوشنبه ۶ مهرماه ۱۴۰۵، همزمان با افزایش نگرانیها درباره سرنوشت مذاکرات آمریکا و ایران و چشمانداز بازگشایی تنگه هرمز، حدود ۲ درصد افزایش یافت.
به گزارش OilPrice، قراردادهای آتی گاز برای ماه آینده در بازار TTF هلند، شاخص اصلی معاملات گاز اروپا، ساعت ۷:۱۵ صبح به وقت آمستردام با ۲.۱۵ درصد افزایش به ۸۳.۷۶ دلار، معادل ۷۳.۶۲ یورو به ازای هر مگاواتساعت رسید. این افزایش در حالی رخ داد که قیمت گاز TTF در هفته گذشته حدود ۹ درصد کاهش یافته بود.
تنگه هرمز همچنان نقطه حساس بازار LNG
محرک اصلی افزایش قیمت، نگرانی بازار از آن است که اختلال در انتقال LNG از مسیر تنگه هرمز بهسرعت برطرف نشود. بخش قابل توجهی از صادرات LNG قطر همچنان با محدودیت مواجه است و بازار هنوز تصویر روشنی از بازگشت کامل حملونقل محمولههای LNG از این مسیر ندارد.
البته طی هفتههای اخیر نشانههایی از افزایش رفتوآمد برخی کشتیهای مرتبط با قطر در تنگه هرمز مشاهده شده است. دادههای Kpler و LSEG از عبور چند کشتی LNG مرتبط با قطر حکایت دارد؛ با اینحال، حجم این محمولهها هنوز برای ایجاد تغییر اساسی در توازن عرضه و تقاضای جهانی LNG کافی ارزیابی نشده است.
در همین حال، قطرانرژی در ۲۸ سپتامبر اعلام کرد که اطلاعیههای «فورس ماژور» برای برخی مشتریان اروپایی و آسیایی را تمدید کرده است. بر اساس گزارش رویترز، صادرات LNG قطر از ماه آوریل بهشدت کاهش یافته و مشتریان اروپایی ناچار شدهاند بخشی از کمبود خود را از عرضهکنندگان دیگر، عمدتاً آمریکا، تأمین کنند.
ذخایر گاز اروپا پایینتر از سطح معمول
نگرانی دیگر بازار، وضعیت ذخایر گاز اروپاست. بر اساس دادههای Gas Infrastructure Europe، تا صبح ۲۸ سپتامبر، مخازن ذخیرهسازی گاز اتحادیه اروپا ۷۰.۸۷ درصد پر بودهاند. این رقم پایینتر از سطح معمول سالهای گذشته در این مقطع است. وضعیت آلمان نیز حساستر است؛ ذخایر گاز این کشور تنها ۵۷.۳۷ درصد پر بوده است.
این وضعیت بهخصوص با نزدیک شدن فصل زمستان اهمیت پیدا میکند؛ زیرا هرچه ذخایر اولیه پایینتر باشد، بازار نسبت به سرمای شدید، اختلال در واردات LNG و افزایش تقاضای گرمایشی حساستر خواهد بود.
با اینحال، نباید وضعیت فعلی را به معنای قرار گرفتن اروپا در آستانه کمبود قطعی گاز دانست. کمیسیون اروپا پس از نشست گروه هماهنگی گاز اعلام کرده است که با وجود پایینتر بودن سطح ذخایر نسبت به میانگینهای تاریخی، امنیت عرضه گاز اتحادیه اروپایی همچنان پایدار ارزیابی میشود.
بنبست سیاسی، اثر مستقیم بر بازار انرژی
عامل سیاسی نیز در این میان اهمیت زیادی دارد. پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشنهاد اخیر ایران برای آغاز مذاکرات صلح را نپذیرفت، بازارهای انرژی بار دیگر نسبت به احتمال تداوم اختلال در تنگه هرمز واکنش نشان دادند. قیمت نفت در معاملات اولیه افزایش یافت؛ هرچند با انتشار گزارشهایی درباره ادامه تلاشهای میانجیگرانه برای ازسرگیری مذاکرات، بخشی از این افزایش تعدیل شد.
در واقع، بازار انرژی اکنون تنها به میزان واقعی عرضه نفت و گاز واکنش نشان نمیدهد؛ بلکه ریسک سیاسی و احتمال اختلال آینده در عرضه نیز در قیمتها منعکس میشود.
اروپا در برابر شوک LNG آسیبپذیرتر شده است
وابستگی بیشتر اروپا به LNG، پس از کاهش نقش گاز خط لوله روسیه، اهمیت این موضوع را دوچندان کرده است. اختلال در عرضه قطر، رقابت اروپا با آسیا برای محمولههای LNG را افزایش میدهد و در چنین شرایطی هرگونه تشدید بحران در خاورمیانه میتواند هزینه تأمین گاز اروپا را بالا ببرد.
از سوی دیگر، افزایش قیمت انرژی میتواند مستقیماً بر تورم، هزینه تولید صنایع و قدرت خرید خانوارهای اروپایی اثر بگذارد. به همین دلیل، تحولات تنگه هرمز دیگر صرفاً یک موضوع ژئوپلیتیک خاورمیانه نیست؛ بلکه به یکی از متغیرهای مهم بازار انرژی اروپا و اقتصاد جهانی تبدیل شده است.
نفت نیز همچنان تحت تأثیر ریسک تنگه هرمز
در بازار نفت نیز نگرانی درباره تداوم اختلال در عرضه خاورمیانه همچنان عامل مهمی در قیمتگذاری است. در معاملات روز ۲۸ سپتامبر، برنت در نهایت حدود ۱۰۵.۲۸ دلار و WTI حدود ۹۲.۶۰ دلار در هر بشکه معامله شد.
با وجود افزایش صادرات نفت برخی کشورهای منطقه، جریان صادرات همچنان پایینتر از سطح پیش از جنگ قرار دارد و تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین نقاط ریسک بازار جهانی انرژی محسوب میشود.
در جمعبندی باید گفت بازار انرژی اروپا اکنون میان دو متغیر گرفتار است: ذخایر گازی پایینتر از معمول و آینده نامشخص عرضه LNG از مسیر هرمز.
تا زمانی که چشمانداز روشنی درباره مذاکرات آمریکا و ایران و وضعیت تردد انرژی از تنگه هرمز ایجاد نشود، هر خبر سیاسی میتواند بار دیگر بازار نفت و گاز را با نوسانهای شدید مواجه کند.
