به گزارش “راهبرد انرژی“، قیمت نفت میتواند به زودی افزایش یابد و به طور ناگهانی آرامش فعلی دوام نخواهد داشت.
بزرگترین شوک عرضه در تاریخ نفت به سرعت در حال بزرگتر شدن است. حدود ۲ میلیارد بشکه، یا ۵ درصد از عرضه سالانه نفت جهان، به دلیل بسته شدن تنگه هرمز از بین رفته است. هر روزی که این تنگه بسته میماند، کسری ۱۴ میلیون بشکهای افزایش مییابد. از زمان توقف مذاکرات صلح بین آمریکا و ایران، به نظر میرسد بازگشایی این تنگه هنوز روزهای زیادی طول میکشد.
با این حال، بازارهای نفت به طرز عجیبی آرام به نظر میرسند. قیمت آتی نفت خام برنت، با قیمت ۱۰۵ دلار در هر بشکه، از بالاترین حد خود در ماه آوریل که تقریباً ۱۲۰ دلار بود، کاهش یافته است. این قیمتها همچنان پایینتر از اوج ۱۲۹ دلار در سال ۲۰۲۲، پس از حمله روسیه به اوکراین، هستند. قیمتهای لحظهای حتی بیشتر کاهش یافتهاند، که نشان میدهد نفت خام نسبت به اوایل جنگ فراوانتر شده است. این مازاد عرضه غافلگیرکننده واقعی است – اما زیاد نسبت به آن دلخوش نشوید. یک فاجعه انرژی تمامعیار ممکن است چند هفته دیگر رخ دهد.

عمیقتر کاوش کنید
دو ناجی بعید، جهان را از فاجعه محافظت میکنند. یکی از آنها آمریکا است. صادرات نفت خام و فرآوردههای پالایششده آن، بدون احتساب واردات، به 9 میلیون بشکه در روز افزایش یافته است – تقریباً 4 میلیون بشکه در روز بالاتر از سطح همین زمان در سال گذشته. این نشان دهنده چابکی شرکتهای انرژی آمریکایی است که از ذخایر، پالایشگاهها و پایانههای خود برای خدمترسانی به مشتریان پردرآمدتر در خارج از کشور استفاده کردهاند. همچنین مفید بودن ذخایر استراتژیک نفت آمریکا را که دولت از ماه مارس شروع به بهرهبرداری از آن کرد، تأیید میکند. این بشکههای اضافی باعث افزایش محمولههای خارجی بدون کاهش عرضه داخلی شدند.
دومین قهرمان تصادفی، چین است که نسبت به سال گذشته، روزانه ۴.۵ میلیون بشکه نفت خام کمتری وارد میکند. این نشان دهنده تقاضای ضعیفتر مصرفکنندگان برای سوخت گرانتر است. این امر همچنین از تصمیمات دولت ناشی میشود. در اوایل جنگ، دولت پالایشگاهها را از صادرات فرآوردهها منع کرد و به آنها اجازه داد تا از ذخایر خود برداشت کنند. این امر تقاضای پالایشگاهها برای نفت خارجی را کاهش داد.
این، به علاوه جیرهبندی نابودکننده تقاضا در کشورهای فقیر، آرامش بازارهای نفت خام را توضیح میدهد. با این حال، اگر هرمز بسته بماند، توفانی از راه خواهد رسید – و آنگاه دولتها باید از سیاستهایی که آن را مخربتر میکند، اجتناب کنند.
جهان با ذخایر نفتی نزدیک به بالاترین سطح خود در ده سال گذشته وارد جنگ شد. از آنجایی که واردکنندگان برای جبران کمبود عرضه خلیج فارس، ذخایر را آزادسازی میکنند، این ذخایر میتواند تا ماه ژوئن خالیتر از همیشه شود. ذخیرهای از حجم تقریباً بیسابقه نفت در دریا – که تا حدی به دلیل صادرات بیشتر خلیج فارس قبل از جنگ در دسترس بود – اکنون تا حد زیادی تمام شده است. حتی ذخایر ملی آمریکا و چین نیز برای همیشه دوام نخواهند داشت، چه رسد به ذخایر اندک کشورهای فقیر.
بنابراین، به زودی، ذخایر خصوصی در کشورهای ثروتمند شروع به کاهش خواهد کرد.
در آن زمان، قیمتها میتوانند به شدت افزایش یابند – که هم نشان دهنده سطح مطلق پایین موجودیها و هم توزیع ناهموار جغرافیایی آنهاست.
فرآورده های پالایش شده در ابتدا ضربه خواهند خورد. صادرات به دام افتاده خلیج فارس و کاهش تولید پالایشگاهها در جاهای دیگر، ذخایر دیزل، بنزین و سوخت جت را به شدت کاهش داده و قیمتها را بسیار سریعتر از نفت خام افزایش داده است. با از بین رفتن ذخایر، قیمتها باید برای ایجاد تعادل بین تقاضا و عرضه، بیشتر افزایش یابند.
اگر چین شروع به خرید نفت خام بیشتر کند، این شوک تشدید خواهد شد. با نزدیک به ۱.۲ میلیارد بشکه ذخیره، این کشور ممکن است، از لحاظ نظری، ماهها از واردات گرانقیمت خودداری کند. اما همچنین میخواهد یک ضربهگیر برای خود حفظ کند، بنابراین ممکن است به بازار بازگردد.
خطر دیگر اینست که دونالد ترامپ کنترل خود را از دست بدهد. او و دیگر پوپولیستهای «اول آمریکا» با افزایش صادرات در حالی که ذخایر داخلی کاهش مییابد، مقابله خواهند کرد – به خصوص اگر این امر بنزین را به بالای ۵ دلار در هر گالن برساند. در سال ۲۰۲۲، چنین افزایش قیمتی هم به جیب رانندگان و هم به میزان محبوبیت جو بایدن به عنوان رئیس جمهور آسیب میرساند. دولت آقای ترامپ در حال حاضر در حال بحث در مورد ممنوعیت احتمالی صادرات است. اگر چنین ممنوعیتی اعمال شود، قیمتهای جهانی به سرعت افزایش خواهند یافت. سواحل آمریکا که به واردات متکی هستند، از افزایش قیمت واردات و هرگونه تلافی از سوی سایر صادرکنندگان آسیب خواهند دید. پالایشگاههای این کشور که شاهد کاهش حاشیه سود خود هستند، تولید را کاهش خواهند داد.
اقتصاد جهانی در میان توفان انرژی، آرامش نسبی یافته است. اما هنوز به نقطه اوج خود نرسیده است. یک تصمیم بیملاحظه از سوی آمریکا میتواند به راحتی آن را واژگون کند.