به گزارش “راهبرد انرژی“، این مقاله استدلال میکند که ما در «دهه چینی» (اوج قدرت چین) قرار داریم، اما به دلیل بحرانهای ساختاری، هرگز شاهد یک «قرن چینی» نخواهیم بود.
۱- تز اصلی: پنجره قدرت چین در حال بسته شدن است
نویسنده یادآوری میکند که شش سال پیش پیشبینی کرده بود قدرت چین در دهه ۲۰۲۰ به اوج خود میرسد و بیشترین خطر را برای آمریکا ایجاد میکند، اما اگر آمریکا بتواند از این دهه بهسلامت عبور کند، در دهههای بعدی (۲۰۴۰ و ۲۰۶۰) توازن قوا به نفع آمریکا تغییر خواهد کرد.
۲- برتریهای فعلی چین و ضعفهای آمریکا در دهه ۲۰۲۰
برتری صنعتی چین: با وجود پیشگامی آمریکا در مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی، چین در تولیدات صنعتی و سختافزاری (ماشینابزارها، رباتها، کشتیسازی و پهپادها) برتری قاطعی دارد که در قدرت سخت (نظامی) بسیار تعیینکننده است.
هشدار از جنگ ایران: نویسنده پیشتر فکر میکرد تجربه جنگی آمریکا (در اوکراین، ونزوئلا و ایران) یک مزیت است، اما مینویسد: «فروپاشی ذخایر نظامی آمریکا در زیر فشار جنگ منطقهای امسال با ایران، نشان داد که ما برای یک درگیری طولانی در شرق آسیا آماده نیستیم. رسیدن به بنبست در جنگ با ایران، دقیقاً شبیه اتفاقی است که درست قبل از جنگیدن با چین و شکست خوردن از آنها رخ میدهد.»
۳- چرا چین در درازمدت پیروز نخواهد شد؟
شکست اقتصادی: برخلاف تصورات گذشته، اقتصاد چین احتمالاً هرگز از اقتصاد آمریکا سبقت نخواهد گرفت. سال ۲۰۲۱ نقطه اوج نزدیک شدن اقتصاد دو کشور بود و از آن زمان، آمریکا رشد سریعتری داشته است. پروژه «کمربند و جاده» چین نیز با ناکامیهای متعددی روبهرو شده است.
فروپاشی جمعیتی (عامل اصلی): بزرگترین تهدید برای آینده چین، بحران شدید جمعیت است. نرخ باروری زنان چینی در سال ۲۰۲۵ به عدد ۱.۰ (نصف حد جایگزینی) سقوط کرده است. تمایل به ازدواج و فرزندآوری در میان جوانان چینی به شدت کاهش یافته (۳۲ درصد جوانان اصلاً تمایلی به بچهدار شدن ندارند). تمدنی که بهسرعت پیر میشود و نسل جوانش علاقهای به بقا ندارد، نمیتواند هژمونی جهانی ایجاد کند.
۴- ناجی احتمالی چین: انقلاب تکنولوژیک
تنها در صورتی قدرت چین افت نخواهد کرد که این کشور بتواند با استفاده از فناوریهای رادیکال جبران مافات کند؛ مثلاً رباتها و هوش مصنوعی جایگزین نیروی کار انسانی شوند، پیشرفتهای پزشکی اثرات پیری را خنثی کنند، یا دولت مستبد چین تولیدمثل را مهندسی کند (شبیه رمان دنیای قشنگ نو). در غیر این صورت، قدرت چین به زودی افول خواهد کرد.
۵- نتیجه خطرناک: معمای شی جینپینگ
در نهایت، همهچیز به نگاه شی جینپینگ بستگی دارد:
سناریوی صلحآمیز (غرور چینیها): اگر رهبران چین دچار غرور باشند و افول آمریکا را قطعی و حتمی بدانند، احتمالاً برای حمله به تایوان و رویارویی با آمریکا صبر میکنند. این صبر باعث میشود بهترین فرصت آنها بسوزد و صلح جهانی حفظ شود.
سناریوی خطرناک (درک واقعیت): اما اگر شی جینپینگ و حلقه اطرافیانش این روندها (بحران جمعیت و اقتصاد) را ببینند و بدانند که فرصت چین در حال اتمام است، باید انتظار داشت که «خیلی خیلی زود» یک رویارویی بزرگ را علیه آمریکا آغاز کنند، پیش از آنکه قدرتشان کاملاً محو شود.
