به گزارش “راهبرد انرژی“، ریچارد هاس رییس سابق شورای روابط خارجی آمریکا در این تحلیل دیدار ترامپ با شی و پیامدهای آن بر روابط دو کشور و ایران را مورد بررسی و ارزیابی قرار می دهد.
۱- نشست آمریکا و چین (ترامپ – شی جینپینگ)
– اهمیت نشست: چون آمریکا و چین دو قدرت اصلی جهان امروزند، دیدار رهبرانشان اهمیت زیادی دارد.
– از نگاه شی:
– مهمترین موضوع در رابطهی آمریکا و چین، «تایوان» است.
– بهگفتهی او اگر مسألهی تایوان درست مدیریت شود، روابط دو کشور باثبات میماند؛ در غیر این صورت خطر رویارویی و حتی درگیری وجود دارد.
– تایوان برای شی هم از نظر میراث سیاسی و هم از نظر «تمامیت ارضی» چین حیاتی است.
– شی تلاش کرده بفهمد تایوان تا چه حد برای ترامپ مهم است (به خاطر چیپهای پیشرفته؟ ارزش راهبردی؟) و آمریکا حاضر است تا کجا برای دفاع از آن پیش برود.
– موضع ترامپ:
– سیاست خارجی را عمدتاً از زاویه «تجارت» میبیند.
– تمرکز او بر افزایش صادرات آمریکا به چین (هواپیما، سویا، گوشت، چیپ، نفت و گاز) و جذب سرمایهگذاری چین در صنایع آمریکاست.
– در مورد دفاع از تایوان پاسخ صریح نداده و این ابهام برای هر دو طرف مهم است.
– تصمیم قریبالوقوع دربارهی فروش ۱۴ میلیارد دلار سلاح به تایوان، شاخص مهمی از رویکرد او خواهد بود.
– دربارهی ایران در این نشست:
– دو کشور توافق لفظی داشتند که تنگهی هرمز باید باز بماند و ایران به سلاح هستهای دست پیدا نکند.
– هنوز روشن نیست چین تا چه حد حاضر است برای فشار بر ایران اقدام عملی کند و اساساً چنین فشاری چقدر در تهران اثرگذار است.
– درباره هوش مصنوعی:
– اعلام شد که آمریکا و چین در مورد AI مشورتهایی برای تعیین «محافظها» و جلوگیری از سوءاستفادهی گروههای تروریستی خواهند داشت.
– نویسنده احتمال هرگونه توافق کنترل تسلیحاتی گسترده در حوزهی AI را بسیار ضعیف میداند، چون AI بسیار پویا، مهم و دشوار برای نظارت است.
– جمعبندی:
– لحن نشست «عادی» و نسبتاً آرام بوده؛ این در مقایسه با جنگ تجاری سال قبل، پیشرفت محسوب میشود.
– قرار است سپتامبر در حاشیهی مجمع عمومی سازمان ملل، دیدار بعدی در آمریکا انجام شود.
– نشست «تحولآفرین» نبود، اما نسبتاً مثبت و بدون بحران بود.
2- ایران و وضعیت «بین جنگ و صلح»
– وضعیت فعلی:
– یک آتشبس شکننده و ناقص برقرار است.
– تنگه هرمز عمدتاً بسته مانده و مذاکرات در «وقفه» است.
– گزینه ادامه جنگ:
– برخی در واشنگتن خواستار ازسرگیری حملات نظامیاند («تمام کردن کار»).
– نویسنده میگوید روشن نیست این حملات چه دستاورد نظامی یا سیاسی مشخصی خواهد داشت.
– خطر واکنش تلافیجویانه ایران علیه زیرساخت انرژی کشورهای منطقه بالاست؛ چیزی که نه آنها میخواهند، نه آمریکا.
– برآورد اطلاعاتی:
– طبق گزارشی در نیویورکتایمز، ارزیابی نهادهای اطلاعاتی آمریکا این است که حملات نظامی آمریکا و اسرائیل تا امروز تاثیر چندانی نداشته است.
– نویسنده از واژه «decimate» مثال میزند (به معنای کشتن یکدهم نیرو در سنت روم باستان) و میگوید حدوداً همین نسبت در مورد نابودی موشکهای بالستیک ایران صدق میکند؛ یعنی بخش نسبتاً محدودی از توان موشکی آسیب دیده است.
– بازی «آدم بزدل» (chicken game):
– بازگشت به میز مذاکره ممکن است، اما فاصلهی مواضع طرفین زیاد است.
– هر دو طرف امیدوارند طرف مقابل زودتر فشار اقتصادی و هزینهی بسته بودن تنگه را تاب نیاورد و عقبنشینی کند؛ هم در موضوع تنگه، هم در مسألهی هستهای.
– بر اساس گزارشی از واشنگتنپست، ارزیابی CIA این است که ایران میتواند برای ماهها در این وضعیت دوام بیاورد.
– نویسنده از CIA بهخاطر ارائهی ارزیابیهای واقعبینانه حتی وقتی خوشایند کاخ سفید نیست، تقدیر میکند.
– پیامدها:
– دولت ترامپ از افزایش قیمت بنزین، بازگشت تورم و نارضایتی کشاورزان زیر فشار سیاسی است.
– احتمالاً برای مدتی در حالت «نه جنگ کامل، نه صلح» باقی خواهیم ماند، مگر اینکه یکی از طرفها برای مذاکره انعطاف نشان دهد.
