به گزارش “راهبرد انرژی“، ریچارد هاس مدیرسابق شورای روابط خارجی آمریکا در تحلیلی با عنوان انتخابِ پایان جنگِ انتخابی در خصوص مشوقهای ایران در توافق نتگه هرمز و توافق هسته ای می نویسد.
1- ضرورت رویکرد «اول تنگه هرمز»
هاس پیشنهاد میکند اولویت دیپلماسی باید بازگشایی و مدیریت تنگه هرمز باشد؛ چون بستن تنگه هم برای ایران و هم برای اقتصاد جهانی زیانبار است. او طرحی پیشنهاد میدهد که شامل چند جزء است:
– پذیرش جمعی اینکه تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است؛
هاس پیشنهاد میکند اولویت دیپلماسی باید بازگشایی و مدیریت تنگه هرمز باشد؛ چون بستن تنگه هم برای ایران و هم برای اقتصاد جهانی زیانبار است. او طرحی پیشنهاد میدهد که شامل چند جزء است:
– پذیرش جمعی اینکه تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است؛
– ایجاد نهادی جدید برای نظارت بر استفاده از تنگه که ایران هم در آن حضور داشته باشد اما بر آن مسلط نباشد؛
– دریافت عوارض محدود از عبورکنندگان برای نفع کشورهای ساحلی،
-پاکسازی مینها و مقابله با آلودگی نفتی؛
– ایجاد خط تماس اضطراری برای مدیریت حوادث؛
– حضور نظامی محدود کشورهایی که به صادرات انرژی منطقه وابستهاند، مانند کشورهای اروپایی و هند-پاسیفیک.
2- مسیر احتمالی توافق هستهای
هاس میگوید مذاکرات هستهای میتواند همزمان یا پس از توافق درباره تنگه آغاز شود. توافق ممکن از نظر او میتواند شامل این موارد باشد:
– رقیقسازی یا خروج سوخت غنیشده ایران؛
هاس میگوید مذاکرات هستهای میتواند همزمان یا پس از توافق درباره تنگه آغاز شود. توافق ممکن از نظر او میتواند شامل این موارد باشد:
– رقیقسازی یا خروج سوخت غنیشده ایران؛
– تعیین سقف برای غنیسازی آینده؛
– بازگشت بازرسان بینالمللی؛
– هشدار به ایران که هر اقدام برای نزدیکتر شدن به سلاح هستهای، آتشبس را از بین خواهد برد.
3- مشوقهای ایران و مشکل ترامپ
از نظر نویسنده، مشوق ایران برای توافق درباره تنگه، ازسرگیری صادرات نفت و گاز و کمک به اقتصاد ضعیف کشور است. مشوق توافق هستهای نیز کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده خواهد بود.
اما برای ترامپ پذیرش چنین توافقی دشوار است، چون باید بپذیرد ایران نه خلع سلاح شده، نه تحقیر شده و نه دچار تغییر رژیم شده است. با این حال، هاس معتقد است ترامپ میتواند با کاهش قیمت انرژی، بازگشت زنجیرههای تأمین و یک توافق هستهای بهتر از برجام، آن را بهعنوان راه خروج سیاسی از جنگ معرفی کند.
از نظر نویسنده، مشوق ایران برای توافق درباره تنگه، ازسرگیری صادرات نفت و گاز و کمک به اقتصاد ضعیف کشور است. مشوق توافق هستهای نیز کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده خواهد بود.
اما برای ترامپ پذیرش چنین توافقی دشوار است، چون باید بپذیرد ایران نه خلع سلاح شده، نه تحقیر شده و نه دچار تغییر رژیم شده است. با این حال، هاس معتقد است ترامپ میتواند با کاهش قیمت انرژی، بازگشت زنجیرههای تأمین و یک توافق هستهای بهتر از برجام، آن را بهعنوان راه خروج سیاسی از جنگ معرفی کند.
دیدگاه: همانطور که پیشتر عرض شد معاوضه تنگه هرمز در مقابل محاصره دریایی، یک تعادلِ به شدت خطرناک علیه ایران تولید می کند. ریچارد هاس پیشنهاد کرده که پس از آتش بش ناوگان نظامی کشورهای اروپایی و آسیایی در حوالی تنگه هرمز مستقر شود. این حضور، استفاده مجدد ایران از کارت تنگه هرمز را به شدت پرهزینه می کند. در همین شرایط، آمریکا می تواند محاصره دریایی را در فواصلی دورتر، مجددا پیاده سازی کند. محاصره دریایی باید با اقدامات زیر آستانه جنگی و حتی اقدامات آستانه ای شکسته شود.
