به گزارش “راهبرد انرژی“، ( بازار نفتی خرسی – Oil Bears – زمانی اتفاق میافتد که بهای اوراق بهادار- قرارداد های نفتی – برای یک دوره زمانی پایدار کاهش مییابند. بازار نفتی گاوی Bull Oil- – زمانی اتفاق میافتد که بهای اوراق بهادار- قرارداد های نفتی – در حال افزایش هستند)
به گزارش اویل پرایس به طرز خطرناکی خطرات جغرافیای سیاس ( ریسک ژئوپلیتیکی) را دست کم میگیرند. خانم ایرینا اسلاو درتاریخ 28 بهمن ماه 1404 نوشته است که احساس امنیت فعلی خرس های نفتی در بازار نفت کاذب است، زیرا ، خطرات ژئوپلیتیکی ناشی از تشدید احتمالی تنش بین آمریکا و ایران که اخیراً قیمت نفت خام برنت دریای شمال اسکاتلند را از ۶۷ دلار فراتر برد، هنوز هم میتواند علیرغم افزایش تولید نفت و گاز غیر متعارف ( شیل) ، شوکهای قیمتی قابل توجهی ایجاد کند. در حالی که مسدود شدن و یا اختلال در رفت و آمد نفت کش ها در تنگه هرمز میتواند به طور موقت ۲۰ درصد از عرضه جهانی نفت به بازار را تحت تأثیر قرار دهد و باعث جهش عمده قیمت نفت خام شود. برخی از تحلیلگران معتقدند که افزایش بهرهوری مصرف انرژی در جهان، آسیب اقتصادی بلندمدت را در مقایسه با دهههای گذشته محدود میکند. رویدادهای ژئوپلیتیکی بسیار بیثبات هستند و سناریوهای مختلفی از یک توافق دیپلماتیک نزولی که تولید نفت ایران را افزایش میدهد تا سناریوهای صعودی بدترین حالت شامل درگیری گسترده نظامی که میتواند قیمت نفت را از ۱۰۰ دلار در هر بشکه فراتر ببرد، وجود دارد.
چشم انداز :
برای دههها، قیمت نفت خام حتی با وجود چشمانداز دور از انتظار جنگ در خاورمیانه، میتوانست به شدت نوسان کند. با وجود تولید نفت خام وگاز غیر متعارف (شیل ) درآمریکا ، این وضعیت تغییر کرد و بسیاری تصور میکردند که هر چیزی جز محاصره نفتی تنگه هرمز، بازارهای نفت را سرد خواهد کرد – و چنین محاصرهای بسیار بعید است.
امنیت در بازار:
با این حال، خوش بینی بازار به گزارش اویل پرایس یک حس امنیت کاذب است. ژئوپلیتیک هنوز هم میتواند سناریو را برای خرسهای نفتی تغییر دهد. آخرین افزایش قیمت نفت به دلیل تهدید تشدید درگیری نظامی بین آمریکا و ایران بود. این نکته را باید مد نظر داشت که محاصره نفتی که آمریکا اوایل سال جاری میلادی علیه ونزوئلا اعمال کرد، نتوانست معیارها را به هیچ وجه به طور مداوم تغییر دهد. از سوی دیگر، جنگ با ایران، قیمت نفت خام برنت را از ۶۷ دلار در هر بشکه و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت را به بیش از ۶۲ دلار رسانده است.
سناریو ها :
گروه مشاوره ایریستاد انرژی اخیراً پنج سناریوی ممکن در مورد روابط آمریکا و ایران منتشر کرده است که بهترین حالت آن شامل مذاکرات سازندهای است که منجر به یک توافق هستهای جدید میشود که منجر به افزایش تولید نفت ایران خواهد شد. بدیهی است درصورت تحقق این سناریو بهای نفت خام نزول خواهد کرد.
اما چهار سناریوی دیگر به طور فزایندهای صعودی هستند. این سناریوها از حملات محدود آمریکا به تأسیسات هستهای ایران و احتمالاً زیرساختهای نفتی گرفته تا حملات گسترده و ناآرامیهای مدنی درصورت موفقیت آمریکا در براندازی و پس از فروپاشی نظام حکمرانی درایران را شامل میشوند. نکته قابل توجه این است که گروه مشاوره رایستاد انرژی در هیچ یک از سناریوهای خود پتانسیل افزایش قیمت زیادی برای نفت خام را مطرح نکرده است.
در بدترین حالت، شرکت مشاوره رایستاد انرژی پیشبینی میکند که نفت با افزایش 10 تا 15 دلاری در هر بشکه، قطع تولید نفت در ایران را تحت تأثیر قرار میدهد. زیرا تولید نفت در ایران از پیامدهای نامطلوب آسیب میبیند. با این حال، برخی خاطرنشان میکنند که اگر جنگ در سراسر خاورمیانه – خلیج فارس – گسترش یابد، قیمتها میتواند به بالای 100 دلار درهربشکه برسد.
شبکه بلومبرگ اخیراً در تحلیلی به چنین سناریویی پرداخته و خاطرنشان کرده است که شوک قیمتی نتیجه بسته شدن تنگه هرمز درصورت بروز درگیری نظامی درخلیج فارس ، هرچند برای مدت کوتاهی، خواهد بود. ولی چنین اختلالی، هرچند کوتاه، 20 درصد از عرضه جهانی نفت را تحت تأثیر قرار میدهد و بر اساس دادههای تاریخی منجر به افزایش احتمالی قیمت تا 80 درصد میشود. با این حال، تأثیر این بدترین سناریو بر قیمت نفت محدود خواهد بود – زیرا کشورهای عمده مصرف کننده در جهان، بنظر کارشناسان اقتصاد انرژی ، به اندازه دهههای گذشته به نفت وابسته نیستند و نیاز ندارند.
دلیل این امر، بهرهوری درمصرف انرژی است، بطور مثال درآمریکا ، میزان مصرف نفت مورد نیاز برای تولید یک واحد تولید ناخالص داخلی از سال ۲۰۱۱ میلادی حدود یک چهارم کاهش یافته است.
نفت همچنان منبع اصلی تامین امنیت انرژی است:
با این حال، در مقیاس جهانی، نفت خام همچنان منبع اصلی تامین امنیت انرژی مورد نیاز اقتصاد های خرد وکلان در کشورها می باشد. به این معنی که شوک قیمتی باعث درد و رنج برای مصرف کننده در تمام کشورها خواهد شد – اگرچه نه به اندازه دردی که مثلاً به دلیل تورم، ۲۰ سال پیش ایجاد میکرد. برخی از کارشناسان معتقدند:
“تورم به این معنی است که نفت ۱۰۰ دلاری امروز کالاها و خدمات کمتری نسبت به نفت ۱۰۰ دلاری یک یا دو دهه پیش خریداری میکند.” بنابراین ، افزایش بهای نفت برنت دریای شمال اسکاتلند بیشتراز بشکه ای ۱۰۰ دلار، موجب می شود که مردم قادر به خرید کالاها و خدمات بسیار کمتری بشوند. با این حال، چنین اختلال بزرگی، بعیدترین سناریو برای درگیری آمریکا و ایران است.
اخیرا” خبرگزاری رویترز گزارش داد که ایران میخواهد با آمریکا به توافق برسد و به نقل از یک مقام ارشد در تهران اظهار داشت که طرف ایرانی حاضر است برای رسیدن به توافق و لغو تحریمها، امتیازاتی بدهد بدیهی است که درصورت تحقق این توافق ، قیمت نفت درمسیرنزولی قرار خواهد گرفت. زیرا، احتمالاً منجر به افزایش تولید نفت در ایران میشود. اما در صورتی که دو طرف نتوانند بر سر یک توافق به توافق برسند، احتمال تشدید تنش همچنان فعال است – در واقع، هفته گذشته بازار شاهد افزایش قیمت نفت در پی گزارشهایی مبنی بر اینکه آمریکا در حال توسعه حضور نظامی قابل توجهی در خلیج فارس است، بودیم که نشان میدهد آمریکا برای یک درگیری طولانی مدت با ایران آماده می شود. بدیهی است که هرگونه درگیری طولانی مدت به طور قابل توجهی خطر هدف قرار گرفتن زیرساختهای نفتی و اختلال در تولید نفت خام ایران را که در حال حاضر حدود ۳.۲ میلیون بشکه در روز است، افزایش میدهد.
سناریوی درگیری طولانی مدت همچنین خطر کشیده شدن پای سایر تولیدکنندگان نفت خاورمیانه – خلیج فارس – به عنوان هدف حملات را افزایش میدهد و آنها را با اختلال احتمالی در زیرساختهای نفتی خود مواجه میکند. با این حال، رویدادهای سال گذشته نشان میدهد که هیچکس در خاورمیانه واقعاً نمیخواهد قیمت نفت از سقف فعلی بالاتر برود.اگرچه تقاضای نفت جزو کمکششترین تقاضاها در جهان است، اما همچنان به شوکهای قیمتی واکنش نشان میدهد. برخی از تحلیلگران به برنامه های چین برای ذخیرهسازی نفت به عنوان دلیلی برای این استدلال اشاره میکنند که هیچ شوک قیمتی نفتی وجود نخواهد داشت.
چین بزرگترین واردکننده نفت خام جهان و بزرگترین خریدار نفت خام ایران است و بیش از یک سال است که نفت بیشتری نسبت به ظرفیت پالایش خود خریداری میکند و برای ادامه همین روند، مخازن جدیدی میسازد. به عبارت دیگر، چین خود را در برابر شوکهای قیمتی آماده میکند. با این حال، بقیه مصرف کنندگان در جهان واقعاً ظرفیت ذخیره سازی چین را برای آمادگی لازم ندارند. بنابراین ، برای بقیه مصرف کنندگان نفت در جهان – و حتی برای چین – یک شوک قیمتی ژئوپلیتیکی نفتی درصورت شعله ور شدن آتش جنگ در خلیج فارس دردناک خواهد بود.
