به گزارش “راهبرد انرژی“،پتروشیمی شازند در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ سود خالص خود را با رشد ۴۵۶ درصدی به ۸.۰۷ همت رساند؛ با این حال، رشد محدودتر تولید در مقایسه با درآمد، افزایش هزینه مواد اولیه و تداوم رشد بدهی‌ها، بررسی دقیق‌تر کیفیت این رکورد مالی را ضروری می‌کند.
رشد ۲۰۲ درصدی درآمد؛ جهش واقعی یا اثر قیمت‌ها؟
پتروشیمی شازند با نماد «شاراک» در شش‌ماهه منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵، درآمد عملیاتی خود را از ۱۸.۷۷ همت به ۵۶.۷ همت افزایش داد. سود ناخالص شرکت نیز از ۱.۴۴ همت به ۱۰.۹۹ همت رسید و حاشیه سود ناخالص از ۷.۷ درصد به ۱۹.۴ درصد افزایش یافت.
سود عملیاتی با رشد حدود ۵۴۵ درصدی به ۹.۴۹ همت و سود خالص با افزایش ۴۵۶ درصدی به ۸.۰۷ همت رسید. با وجود این، رشد درآمد به‌تنهایی بیانگر افزایش متناسب تولید یا بهره‌وری نیست؛ به‌ویژه در شرایط تورمی که افزایش نرخ فروش و افت ارزش ریال می‌تواند ارقام اسمی صورت‌های مالی را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهد.
جدول عملکرد مالی «شاراک» در نیمه نخست ۱۴۰۵
| شاخص مالی | شش‌ماهه ۱۴۰۴ | شش‌ماهه ۱۴۰۵ | تغییر |
|---|---|---|---|
| درآمد عملیاتی | ۱۸.۷۷ همت | ۵۶.۷۰ همت | ۲۰۲٪+ |
| بهای تمام‌شده | ۱۷.۳۳ همت | ۴۵.۷۱ همت | افزایش |
| سود ناخالص | ۱.۴۴ همت | ۱۰.۹۹ همت | افزایش چشمگیر |
| حاشیه سود ناخالص | ۷.۷٪ | ۱۹.۴٪ | ۱۱.۷ واحد درصد افزایش |
| سود عملیاتی | — | ۹.۴۹ همت | ۵۴۵٪+ |
| سود خالص | — | ۸.۰۷ همت | ۴۵۶٪+ |
| سود هر سهم | ۸۵۶ ریال | ۴٬۷۶۱ ریال | افزایش |
تغییر سبد خوراک؛ نقطه قوتی که باید دقیق سنجیده شود
یکی از تغییرات مهم «شاراک»، افزایش سهم پالایشگاه اصفهان و آبادان در تأمین مواد اولیه بوده است. ارزش خرید نفتا از پالایشگاه اصفهان از ۱.۹۲ همت به ۱۰.۳۴ همت و خرید از پالایشگاه آبادان به ۶.۹۳ همت رسید. در مقابل، سهم نفتای تأمین‌شده از عراق و پالایشگاه شازند کاهش یافت. شرکت همچنین ۱.۲۵ همت LPG از پتروشیمی بوعلی و پتروشیمی ری خریداری کرد.
مجموع ارزش خرید مواد اولیه از ۱۳.۲۲ همت به ۳۹.۴۲ همت افزایش یافته است. مدیریت شرکت بهبود حاشیه سود را به افزایش نرخ فروش محصولات، تأمین مواد اولیه با نرخ‌های مناسب‌تر و مدیریت هزینه‌ها نسبت داده است؛ با این حال، برای تعیین سهم هر عامل در جهش سودآوری باید نرخ و مقدار خرید خوراک و اثر آن بر بهای تمام‌شده بررسی شود.
فروش بیشتر از تولید؛ موجودی محصولات ۳۵ درصد کاهش یافت
«شاراک» در نیمه نخست سال ۳۹۸ هزار و ۸۳۱ تن محصول فروخت، در حالی که تولید آن ۳۶۶ هزار و ۶۴۴ تن بود. به این ترتیب، فروش شرکت ۳۲ هزار و ۱۸۷ تن بیشتر از تولید دوره ثبت شد.
موجودی محصولات نیز از ۹۱ هزار و ۱۱۵ تن در ابتدای سال به ۵۸ هزار و ۹۲۸ تن در پایان شهریور رسید؛ کاهشی معادل ۳۵.۳ درصد. این روند نشان می‌دهد بخشی از موجودی ابتدای دوره به فروش رسیده است، اما برای ارزیابی پایداری آن باید روند تولید، فروش و موجودی در دوره‌های بعد نیز دنبال شود.
تسویه تسهیلات؛ اما بدهی‌ها همچنان صعودی‌اند
مانده تسهیلات بانکی «شاراک» از حدود ۰.۳۲ همت در ابتدای سال به صفر در پایان شهریور رسید. هزینه‌های مالی نیز از حدود ۱۶۷ میلیارد تومان به ۳۲ میلیارد تومان کاهش یافت. موجودی نقد شرکت به ۴.۱۱ همت و جریان نقد عملیاتی به ۳.۵۲ همت رسید؛ سرمایه در گردش خالص نیز به ۹.۷۰ همت افزایش یافت.
با این حال، تسویه تسهیلات بانکی به معنای حذف بدهی‌های شرکت نیست. مجموع بدهی‌های «شاراک» از ۲۰.۶۲ همت به ۲۵.۷۴ همت افزایش یافته و ارزش موجودی مواد و کالا نیز از ۱۱.۰۳ همت به ۱۶.۷۹ همت رسیده است. بنابراین، بهبود نقدینگی و کاهش هزینه مالی باید در کنار رشد سایر بدهی‌ها و نیاز شرکت به سرمایه در گردش ارزیابی شود.
جمع‌بندی؛ رکورد سود، پایان بررسی نیست
کارنامه شش‌ماهه «شاراک» از بهبود حاشیه سود، افزایش سود خالص، تغییر ترکیب خوراک و تسویه تسهیلات بانکی حکایت دارد. در مقابل، افزایش قابل توجه هزینه مواد اولیه و رشد بدهی‌ها نشان می‌دهد که ارزیابی عملکرد شرکت نباید به درصد رشد سود محدود شود.
نکته کلیدی این است که رشد ۴۵۶ درصدی سود اسمی، به‌تنهایی معادل رشد ۴۵۶ درصدی عملکرد واقعی نیست. برای قضاوت دقیق درباره کیفیت این رکورد، باید اثر تورم و نرخ فروش از رشد واقعی تولید و بهره‌وری تفکیک شود و پایداری حاشیه سود و جریان نقد عملیاتی در دوره‌های بعد نیز مورد توجه قرار گیرد.
