یکشنبه 10 آبان 1405 – Sunday 01 November 2026

ساعت: 19:56:49

عقب‌نشینی اروپا از سیاست تعطیلی پالایشگاه‌ها؛ بحران دیزل راهبرد انرژی قاره سبز را تغییر داد

، آزادسازی ذخایر راهبردی اگرچه می‌تواند فرصتی برای عبور موقت از بحران تأمین سوخت باشد، اما آسیب‌پذیری ساختاری اروپا در حوزه پالایش و امنیت انرژی را برطرف نمی‌کند.
محمود خاقانی/ کارشناس بین المللی انرژی

به گزارش “راهبرد انرژی“، اتحادیه اروپایی در چارچوب برنامه هماهنگ آزادسازی ذخایر اضطراری نفت، طی سه ماه آینده ۴۲ میلیون بشکه نفت و فرآورده‌های نفتی را روانه بازار می‌کند؛ اقدامی که نیمی از آن به عرضه گازوئیل اختصاص دارد و با هدف کاهش فشار بر بازار سوخت و مهار قیمت‌ها پیش از آغاز زمستان انجام می‌شود.

رولان لسکور، وزیر اقتصاد فرانسه، اخیرا اعلام کرد کشورهای اروپایی طی سه ماه آینده ۴۲ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری نفت خود را به بازار عرضه خواهند کرد. حدود نیمی از این حجم را گازوئیل تشکیل می‌دهد؛ فرآورده‌ای که در ماه‌های اخیر با محدودیت عرضه و افزایش قابل توجه قیمت مواجه شده است.

سهم فرانسه از این برنامه ۱۰ میلیون بشکه گازوئیل است که به گفته لسکور، عرضه آن از روزهای آینده آغاز می‌شود. این محموله‌ها به قیمت تمام‌شده در اختیار بازار قرار خواهند گرفت. وزیر اقتصاد فرانسه پیش‌بینی کرده است که این اقدام می‌تواند قیمت هر لیتر سوخت را بین ۱۲ تا ۱۸ سنت کاهش دهد و آثار آن حتی از هفته آینده در بازار قابل مشاهده باشد.

بر اساس این برنامه، اروپا به‌طور متوسط روزانه حدود ۴۶۰ هزار بشکه نفت و فرآورده‌های نفتی طی یک دوره سه‌ماهه عرضه خواهد کرد که ۲۳۰ هزار بشکه آن به گازوئیل اختصاص دارد.

آزادسازی ذخایر اروپا در چارچوب برنامه ۴۰۰ میلیون بشکه‌ای

این اقدام بخشی از توافق ماه اکتبر گروه هفت (G7) برای آزادسازی حداکثر ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآورده‌های نفتی طی چهار ماه است. این میزان نیز در چارچوب برنامه بزرگ‌تر آزادسازی اضطراری ۴۰۰ میلیون بشکه‌ای و با هماهنگی آژانس بین‌المللی انرژی اجرا می‌شود؛ بنابراین، نباید آن را دور جدید و مستقلی از برداشت ذخایر راهبردی تلقی کرد.

بحران گازوئیل؛ مصرف اروپا فراتر از ظرفیت پالایش داخلی

اروپا با شکاف فزاینده میان مصرف فرآورده‌های نفتی و ظرفیت پالایش داخلی مواجه است. میزان تقاضای گازوئیل در این قاره از توان پالایشگاه‌های اروپایی برای تأمین آن فراتر رفته و آسیب‌دیدن پالایشگاه‌های منطقه خلیج فارس، در کنار محدودیت‌های صادراتی روسیه، فشار مضاعفی بر عرضه فرآورده‌های نفتی وارد کرده است.

این شرایط در بازاری رقم خورده که پیش از این نیز با افزایش بی‌سابقه قیمت سوخت مواجه بوده است. در ماه سپتامبر سال جاری میلادی، قیمت قراردادهای آتی گازوئیل در اروپا از ۲۰۰ دلار به ازای هر بشکه عبور کرد.

به گزارش اویل‌پرایس، افزایش محموله‌های نفت خام صادراتی از منطقه خلیج فارس نیز نتوانسته است به بهبود متناسب عرضه فرآورده‌های نفتی، به‌ویژه سوخت دیزل، منجر شود. این مسئله نشان می‌دهد که افزایش دسترسی به نفت خام لزوماً به معنای افزایش سریع تولید و صادرات فرآورده‌های پالایشی نیست؛ به‌خصوص زمانی که ظرفیت پالایش و زیرساخت‌های تولید با محدودیت مواجه باشند.

اروپا در بازنگری سیاست تعطیلی پالایشگاه‌ها

هم‌زمان با تشدید نگرانی‌ها درباره امنیت تأمین سوخت، سیاست‌گذاران اروپایی در حال بازنگری در راهبرد پالایشی خود هستند؛ راهبردی که طی دو دهه گذشته عمدتاً بر کاهش ظرفیت و تعطیلی پالایشگاه‌ها متمرکز بوده است.

دن یورگنسن، کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، روز چهارشنبه ششم آبان‌ماه، پیش از نشست وزیران انرژی کشورهای اروپایی در لوکزامبورگ، تعطیلی پالایشگاه‌ها را یک اشتباه توصیف کرد.

یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده در این بازنگری، تسهیل الزامات فنی و مقرراتی برای پالایشگاه‌های فعال است تا این واحدها بتوانند با استفاده از ظرفیت موجود، سطح تولید خود را افزایش دهند.

هشدار درباره کاهش ذخایر جهانی نفت

آزادسازی جدید ذخایر راهبردی اروپا در شرایطی انجام می‌شود که بازار جهانی نفت طی ماه‌های گذشته برداشت‌های غیرمعمول و گسترده‌ای از موجودی انبارها را تجربه کرده است.

مدیران صنعت نفت اروپا در اوایل اکتبر سال جاری میلادی هشدار داده بودند که ذخایر جهانی نفت به سطوح نگران‌کننده‌ای کاهش یافته و وقوع هرگونه اختلال عمده دیگر در عرضه می‌تواند به جهش شدید قیمت‌ها منجر شود.

اگرچه آزادسازی ذخایر اضطراری می‌تواند در کوتاه‌مدت بخشی از نیاز بازار اروپا به گازوئیل را تأمین و از فشار قیمتی بکاهد، اما این اقدام راه‌حل پایدار بحران نیست. ظرفیت محدود پالایش داخلی همچنان یکی از چالش‌های ساختاری بازار انرژی اروپا محسوب می‌شود و وابستگی این قاره به واردات فرآورده‌های نفتی را تداوم می‌بخشد.

در واقع، آزادسازی ذخایر راهبردی اگرچه می‌تواند فرصتی برای عبور موقت از بحران تأمین سوخت باشد، اما آسیب‌پذیری ساختاری اروپا در حوزه پالایش و امنیت انرژی را برطرف نمی‌کند.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Energy Strategy
اتاق خبر انرژی