به گزارش “راهبرد انرژی“، مقامات ایرانی می گویند که تنگه هرمز بسته است و تا شرایط ایران مورد قبول قرار نگیرد بسته می ماند. دونالد ترامپ مدعی است که باز است و نیازی به مذاکره با ایران ندارد. یورونیوز روز ۶ شهریورماه اعلم کرد: در حالی که تولیدکنندگان نفت خام در خلیج فارس برای مقابله با تهدیدهای مداوم ایران علیه کشتیرانی، صادرات خود را افزایش میدهند، حجم نفتی که از تنگه هرمز عبور میکند به آرامی در حال بیشتر شدن است. این افزایش حجم، باعث کنترل قیمت جهانی نفت خام شده است. به گزارش شبکه خبری بلومبرگ، بر اساس برآورد معاملهگران نفتی که در فعالیتهای مربوط به محمولههای نفتی مشارکت دارند و آنها را رصد میکنند، اکنون روزانه حدود ۶ تا ۸ میلیون بشکه نفت خام از طریق تنگه هرمز به بازار های جهان حمل میشود.
برآوردها میتوانند دامنهای گستردهتر داشته باشند و نوسانات زیادتری نشان دهند. برخی ردیابهای نفتی و مقامهای آمریکایی حتی از حجمهای بالاتری خبر دادهاند، هرچند وضعیت امنیتی همچنان شکننده است. تحلیلگران «گلدمن ساکس»، یکی از بزرگترین بانکهای سرمایهگذاری آمریکا، میگویند صادرات نفت از خلیج فارس به حدود دو سوم سطح پیش از شروع جنگ رمضان بازگشته است. تحلیلگران این بانک اعلام کردند که با کمک افزایش عبور محمولهها از تنگه هرمز، مجموع صادرات نفت خام و فرآوردههای نفتی از این منطقه به روزانه ۱۵ تا ۱۶ میلیون بشکه افزایش یافته است.
افزایش حجم محمولههای نفتی مانع رشد قیمتها میشود
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز ۵ شهریور از عبور ۲۴ کشتی از تنگه هرمز خبر داد، بدون آنکه مشخص کند این شناورها از چه نوعی بودهاند. همزمان، یک گروه نیروی دریایی انگلیسی در روزهای اخیر از ادامه حملات به کشتیها خبر داد.یکی از عواملی که به تداوم افزایش حجم محمولههای نفتی کمک کرده، درآمدهای بیسابقه در تاریخ بازار نفتکشهای غولپیکر است که انگیزه بیشتری را برای مالکان کشتیها جهت عبور از تنگه هرمز ایجاد میکند. نشانهها از جابجایی زیاد نفت از منطقه در روزهای گذشته حکایت دارند:برای امکانپذیر کردن این کار، تعدادی از نفتکشها بهصورت رفتوبرگشتی فعالیت میکنند و بشکههای نفت را تا نقطهای در خارج از خلیج فارس حمل میکنند. پس از رسیدن این کشتیهای شاتل به نقاط خارج از خلیج فارس، محمولههایشان توسط نفتکشهای دیگری تحویل گرفته میشود، نفتکشهایی که تمایلی برای عبور از تنگه هرمز ندارند.
یمن مدعی حمله به نفتکش سعودی در دریای سرخ شد
بهای نفت خام عقب نشست، اما تنگه هرمز همچنان خلوت است؛ بازار به رویارویی ایران و آمریکا چشم دوخته است. اکنون همه تولیدکنندگان بزرگ نفت در منطقه، بهجز ایران، نفت خود را برای تحویل گرفتن در خارج از تنگه هرمز عرضه میکنند.جورجیو ساکلاریو، تحلیلگر حملونقل دریایی در شرکت سیگنال که در زمینه کشتیرانی و تحلیل دادهها فعالیت میکند، گفت: «به نظر میرسد در چند روز گذشته نفت بیشتری از تنگه هرمز خارج شده است.»او در ادامه گفت: «اگر این روند پایدار بماند، قیمت نفت خام پایین خواهد ماند؛ هرچند اخیراً این موضوع همچنان به معنای قیمتی نزدیک به ۸۵ دلار برای هر بشکه بوده است.»قراردادهای آتی نفت برنت روز پنجشنبه ۵ شهریورماه ، حدود ۸۸ دلار در هر بشکه معامله شدند و در مسیر ثبت بزرگترین افت هفتگی خود از اواخر ژوئن سال جاری قرار گرفتند، زمانی که آتشبس موقت میان ایران و آمریکا همچنان به تداوم جریان محمولهها کمک میکرد.
تحلیلگران گلدمن ساکس گفتند: «افزایش عبورهای مخفیانه توسط کشتیهای مخصوص و افزایش انتقال محمولهها از کشتی به کشتی نشان میدهد که تولیدکنندگان و شرکتهای کشتیرانی خود را با درگیری در خاورمیانه وفق میدهند.»آنها در ادامه گفتند افزایش جابجاییهای مخفیانه میتواند «حتی در صورت طولانیتر شدن تنشها در خاورمیانه، از افزایش قیمت نفت خام بکاهد.»
آخرین دور از تلاشهای دیپلماتیک برای دستیابی به توافق درباره تنگه هرمز در این هفته مانع افزایش قیمتها شده است. مدیرعامل بزرگترین پالایشگاه نفت اروپا با بیان اینکه نسبت به چشمانداز قیمت نفت خام بدبین است، بخشی از این بدبینی را ناشی از خروج بیسروصدای نفت از تنگه هرمز دانست.
ورود ناگهانی کشتیها در اواخر هفته گذشته امکان بارگیری بیشتر نفت را فراهم کرده است، اما مشخص نیست که آیا در روزهای گذشته، کشتیهای بیشتری وارد منطقه شدهاند تا این روند را در هفتههای آینده نیز ادامه دهند یا خیر.تصاویر ماهوارهای گردآوریشده توسط بلومبرگ نشان میدهد که روز ۳ شهریور، عربستان سعودی بیشترین تعداد نفتکشها طی چند هفته گذشته را در تاسیسات صادراتی خود در این منطقه داشته است.یک روز پیش از آن، فعالیت بارگیری از بنادر منطقهای عراق حتی برای مدت کوتاهی از نرخهای پیش از جنگ فراتر رفت.
تولیدکنندگان کوچکتری مانند قطر و کویت نیز فعالیت خود را بیشتر کردهاند.البته این به آن معنا نیست که مجموع صادرات عربستان سعودی افزایش یافته است. افزایش حجم محمولههای نفتی از خلیج فارس همزمان با کاهش صادرات از تاسیسات این کشور در دریای سرخ رخ داده است.با این حال، همزمان عربستان سعودی نفت بیشتری را از بندر «سیدی کریر»، در سواحل مدیترانهای مصر، روی نفتکشها بارگیری میکند. عربستان سعودی در این بندر دارای ظرفیت ذخیرهسازی است. این موضوع ردیابی محمولههای نفتی عربستان را پیچیدهتر کرده است. همچنین مشخص نیست که آیا هنوز همه صادرات نفت از خلیج فارس در مسیر رسیدن به مشتریان قرار گرفتهاند یا خیر. این محمولهها همچنان باید در نزدیکی بندر صحار عمان یا فجیره در امارات عربی متحده کشتیهای منتظر منتقل شوند، فرآیندی که ممکن است چند روز طول بکشد.
وبسایت TankerTrackers محمولهها را زمانی جزء عرضه نفت به بازار جهانی محسوب میکند که از خط محاصره آمریکا عبور کنند. این شرکت بهدلیل محدودیت در دسترسی به تصاویر ماهوارهای، سیگنالهای سامانه شناسایی خودکار (AIS) کشتیها را رصد میکند. سمیر مدنی، یکی از بنیانگذاران این شرکت، میگوید جریان نفت طی هفت روز گذشته روزانه فقط ۳.۷ میلیون بشکه بوده است.
افزایش بارگیری نفت در میان تولیدکنندگان خلیج فارس
تصاویر ماهوارهای در روزهای گذشته از افزایش فعالیتهای بارگیری در میان طیف گستردهای از تولیدکنندگان نفت در خلیج فارس حکایت دارند. این افزایش، به رشد حجم محمولههای نفتی از امارات عربی متحده نیز اضافه شده است. امارات نخستین تولیدکننده بزرگ منطقه بود که صادرات خود را بهطور چشمگیری افزایش داد.بارگیری نفت از تاسیسات صادراتی عراق در خلیج فارس در این هفته جهش کرد، بهطوری که روز دوشنبه هفت نفتکش برای دریافت محمولههای این کشور در محل حاضر شدند. بر اساس ابعاد این کشتیها، ظرفیت حمل آنها در مجموع حدود ۱۳ میلیون بشکه بوده است. پیش از جنگ، در هر زمان شش نفتکش در هشت اسکله بارگیری میکردند.
عراق همچنین برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ ایران، به خریداران نفت خام خود این امکان را داده است که محمولههای نفتی را خارج از خلیج فارس تحویل بگیرند.بر اساس سندی که بلومبرگ مشاهده کرده، شرکت دولتی بازاریابی نفت عراق، «سومو»، نفت خام متوسط و سنگین بصره را برای ارسال در ماه سپتامبر به مناقصه گذاشته که تحویل آنها از طریق انتقال محموله از کشتی به کشتی در نزدیکی سواحل عمان امکانپذیر است.سومو همچنین هفته گذشته در یک مناقصه جداگانه نفت کوره عرضه کرد که امکان تحویل آن در داخل یا خارج از خلیج فارس وجود دارد.این اقدام نشاندهنده تغییر رویکرد عراق است، کشوری که پس از آغاز جنگ، برای ترغیب معاملهگران و پالایشگاهها به بارگیری نفت خود در نقاط داخلیتر خلیج فارس، تخفیفهای قابلتوجهی میداد. سلیم الرکابی، سخنگوی وزارت نفت عراق، در پیامی نوشت: «دولت عراق با هدف دستیابی به بالاترین منفعت اقتصادی ممکن، توافقی با شرکتها دارد تا نفت خام این کشور را از مسیرهای امن برای فروش در خارج از تنگه هرمز منتقل کنند.»
ابرنفتکشهای اجارهای و فرستندههای خاموش؛ آمریکا چگونه کنترل ایران بر تنگه هرمز را تضعیف کرده است؟
سریلانکا ۱۱ نفتکش ایرانی تحت تحریم آمریکا را در نزدیکی سواحل خود زیر نظر داردچندین گروه در طول جنگ به رساندن محمولههای نفت عراق به مشتریان کمک کردهاند که از آن جمله میتوان به گروه ویتول و شرکت توتال انرژیز اشاره کرد. پاتریک پویان، مدیرعامل توتال این هفته گفت این شرکت فرانسوی یکی از بزرگترین معاملهگران نفت خاورمیانه بوده است.افزایش حجم محمولههای نفتی با رشد صادرات از سوی دو تولیدکننده کوچکتر منطقه، یعنی قطر و کویت، نیز تقویت شده است.به گفته معاملهگرانی که بهدلیل نداشتن اجازه صحبت با رسانهها نخواستند نامشان فاش شود، این دو کشور که پیش از آغاز جنگ در مجموع روزانه دو میلیون بشکه نفت صادر میکردند، توانستهاند حجم محمولههای خود را به ۷۰ درصد سطح پیش از جنگ بازگردانند.
در مورد ایران، صادرات نفت این کشور همچنان متوقف است که دلیل آن محاصرهای است که آمریکا دوباره پس از فروپاشی آتشبس اعمال کرد.یکی از چالشهای اصلی در حال حاضر، افزایش صادرات سوختهایی مانند گازوئیل و سوخت جت است. بر اساس دادههای شرکت IIR Energy، حدود ۱.۶ میلیون بشکه در روز از ظرفیت پالایش منطقه همچنان از مدار خارج است، رقمی که بهطور قابلتوجهی بیشتر از یک سال پیش است.
در صنعت حملونقل نفت خام، شرکت کرهای سینوکور بهعنوان بزرگترین مالک ابرنفتکشها نقش اصلی را در سازماندهی جابجایی محمولهها بر عهده دارد، اما در بازار سوخت چنین وضعیتی وجود ندارد و در این بازار برای جمعآوری و انتقال محمولهها به کشتیهای کوچکتر نیز نیاز است.
نظریه
گزارش های منتشر شده توسط رسانه های مختلف نشان می دهد که دریک جنگ روانی جدید تلاش شده که برخلاف ادعای مقامات نظامی ایران ثابت شود که آمریکا در مین روبی و عبور و مرور نفتکش ها از خلیج فارس موفق عمل کرده است. درهمین حال برخی معتقدند که ایران با همکاری سعی دارد که کشورهای منطقه را برای فعال شدن دیپلماسی به نفع ایران تشویق کند. درهرحال شواهد حاکی از این واقعیت است که جنگ نمی تواند مشکل گشا باشد و دیپلماسی و اقتصاد می توانند به صورت فعال عمل کنند.
