به گزارش “راهبرد انرژی“، مهندس علیرضا آمارمحمدی، کارشناس بازار روانکار و مدیرعامل شرکت BitOil، درباره تأثیر نوسانات قیمت جهانی نفت بر بازار روغن موتور اظهار کرد: افزایش قیمت روغن موتور در ایران صرفاً ناشی از رشد قیمت جهانی نفت نیست و مجموعهای از عوامل داخلی و خارجی در شکلگیری قیمت نهایی این محصولات نقش دارند.
وی با تشریح عوامل کلان مؤثر بر قیمت محصولات روانکار گفت: تحریمها و محدودیتهای اقتصادی موجب شده است تولیدکنندگان، حتی در صورت برخورداری از توان پرداخت هزینههای بالاتر، برای تأمین مواد اولیه با چالشهای جدی مواجه باشند.
آمارمحمدی افزود: نوسانات نرخ ارز و بیثباتی بازار ارزی نیز بهطور مستقیم بر هزینه تمامشده تولید اثر میگذارد. از سوی دیگر، محدودیتهای صادراتی روسیه در پی جنگ اوکراین و کاهش دسترسی مستقیم ایران به بازارهای جهانی، زمینه را برای پررنگتر شدن نقش واسطهها، از جمله برخی بازرگانان خارجی، فراهم کرده است. این شرایط در برخی موارد با افزایش حاشیه سود واسطهها، قیمت مواد اولیه وارداتی برای تولیدکننده ایرانی را حتی بالاتر از قیمتهای جهانی رسانده است.
هشدار درباره کاهش ذخایر استراتژیک
این کارشناس صنعت روانکار نسبت به کاهش ذخایر استراتژیک مواد اولیه تولید روغن موتور هشدار داد و تصریح کرد: هنوز فرصت برای ترمیم این ذخایر وجود دارد، اما ادامه روند فعلی و عدم ورود میزان مورد نیاز مواد اولیه میتواند در آینده به یک ریسک استراتژیک برای صنعت تبدیل شود.
وی ادامه داد: مدرنسازی ناوگان خودرویی کشور نیز نیاز به روانکارها و مواد اولیه با مشخصات فنی جدید را افزایش داده است. این موضوع وابستگی صنعت به واردات و در نتیجه آسیبپذیری آن در برابر محدودیتهای تجاری و ارزی را بیش از گذشته نمایان میکند.
تولیدکنندگان داخلی همچنان بخش عمده بازار را تأمین میکنند
مدیرعامل BitOil با اشاره به سهم قابل توجه تولیدکنندگان داخلی در بازار روانکار گفت: با وجود چالشهای تولید، سیاستهای دستوری و محدودیت در تأمین مواد اولیه، بخش عمده نیاز بازار همچنان در داخل تولید و عرضه میشود.
آمارمحمدی حضور کارخانههای بخش خصوصی در کنار تولیدکنندگان بزرگ دولتی را یکی از نقاط قوت بازار دانست و افزود: همکاری و حضور همزمان این مجموعهها در تنظیم توازن عرضه و تقاضا و تأمین نیاز بازار، نقش مهمی دارد و باید از ظرفیت آنها در مدیریت شرایط فعلی استفاده شود.
احتمال شکلگیری بازار سیاه و محصولات تقلبی
این کارشناس بازار روانکار با تأکید بر اینکه تحریمها وابستگی صنعت به مواد اولیه وارداتی را بیش از گذشته آشکار کرده است، اظهار کرد: نوسانات ارزی در کنار مشکلات موجود میتواند زمینه مناسبی برای شکلگیری بازار سیاه و افزایش عرضه محصولات تقلبی ایجاد کند؛ موضوعی که در نهایت میتواند زیانهای سنگینی به مصرفکنندگان وارد کند.
وی همچنین نسبت به پیامدهای قیمتگذاری دستوری و برخوردهای قهری هشدار داد و گفت: قیمتگذاری دستوری یا برخوردهای سختگیرانه، بدون توجه کافی به نیازهای سرمایهگذاران و تولیدکنندگان، نمیتواند راهکاری پایدار برای کنترل افزایش قیمتها باشد.
به گفته آمارمحمدی، کاهش انگیزه تولید و عرضه در شرایط فعلی میتواند حتی به کاهش تمایل فعالان بازار برای تأمین دشوار مواد اولیه و سرمایهگذاری در بخش تولید منجر شود؛ اتفاقی که در نهایت میتواند شرایط بازار و امنیت عرضه را دشوارتر کند.
تغییر الگوی مصرف روانکارها
مدیرعامل شرکت BitOil در پایان با اشاره به تغییر ذائقه مصرفکنندگان در بازار روغن موتور اظهار کرد: خودروهای قدیمی همچنان به روانکارهای اقتصادی و فرمولاسیونهای متناسب با فناوریهای قدیمی نیاز دارند و تقاضا برای این محصولات همچنان وجود دارد.
وی افزود: در مقابل، نوسازی ناوگان خودروهای سواری و سنگین و همچنین ارتقای نیازهای فنی صنایع مادر، تقاضا برای روانکارهای مدرن با فرمولاسیونهای نوین و منطبق با استانداردهای بینالمللی را افزایش داده است.
آمارمحمدی خاطرنشان کرد: این تغییر در الگوی تقاضا عمدتاً ناشی از طراحیهای جدید مکانیکی با هدف افزایش راندمان و همچنین حرکت صنعت خودرو و صنایع مادر به سمت رعایت استانداردهای جدید زیستمحیطی است.
بر این اساس، به نظر میرسد تسهیل و تسریع تأمین مواد اولیه وارداتی، حفظ و بازسازی ذخایر استراتژیک و پرهیز از سیاستهایی که انگیزه تولید و سرمایهگذاری را تضعیف میکنند، از مهمترین الزامات مدیریت بازار روانکار در شرایط کنونی باشد.
