به گزارش “راهبرد انرژی“،معلوم نیست به چه دلیل ، اما درایران بنظر میرسد که اینگونه اتخاذ تصمیم شده است که هرگونه بیانیه مرتبط با عملیات درباره تدوام عملیات دفاعی در جنگ رمضان توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منتشر شود. مثلا” شورای عالی دفاع یا شورای عالی امنیت ملی هیچگونه بیانیه ای نمی دهند و اینطور تصور می شود که همه کاره فقط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی می باشد. به همین دلیل افسران جنگ روانی در رسانه های بین المللی اینگونه به اذهان عمومی مردم جهان که درنتیجه گران تر شدن بهای نفت خام و بنزین با مشکلات اقتصادی دست به گریبان هستند ، تفهیم می کنند که درایران سپاه پاسداران حکمرانی می کند، دولت کاره ای نیست، در واقع تخم تنفر از سپاه پاسداران را دردل مردم جهان می کارند وآنرا رشد می دهند. درهمین حال از طریق رسانه های فارسی زبان برون مرزی تلاش می کنند که روی افکار عمومی مردم ایران که با مشکلات مختلف اقتصادی، دارو، درمان و غیره دست به گریبان هستند اینگونه تفهیم کنند که سپاه پاسداران مخالف هرگونه مذاکره و ترک مخاصمه است و همه چیز تحت سلطه سپاه پاسداران قرار دارد. درهمین حال، این احتمال را هم باید داد که برخی درایران بدلائلی که آشکار نمی کنند، خواهان این هستند که سپاه پاسداران در کشور همه کاره معرفی شود و سناریو گرانتر کردن بهای نفت و فراورده های نفتی دربازارها، سپاه پاسداران مقصر معرفی شود.
▫️گرانی نفت برای طولانی مدت چه می کند؟
به نوشته ایرینا اسلاو در روز 29 تیرماه 1405 (20 ژوئیه 2026 میلادی) ، در شبکه خبری تخصصی اویل پرایس دات کام انتظار می رود که قیمت نفت برای مدت طولانیتری همچنان در حال افزایش باشد. زیرا، تداوم درگیریهای جدید در خلیج فارس – خاورمیانه، عبور و مرور – ترافیک از تنگه هرمز را مختل کرده است. این درحالی است که موجودی درانبارهای جهانی نفت خام و سوخت ( فرآورده های نفتی ) همچنان در حال کاهش است. بازارهای سوخت ( فرآورده های نفتی ) حتی از بازارهای نفت خام نیز محدودتر هستند، زیرا پالایشگاههای آسیبدیده درخلیج فارس – خاورمیانه و روسیه، قیمت بنزین و گازوئیل را علیرغم تقاضای ضعیفتر برای خرید نفت خام توسط چین دربازار را افزایش میدهند. تحلیلگران هشدار میدهند که قیمتهای بالای سوخت ( بنزین ، گازوئیل و…) میتواند ادامه یابد. زیرا موجودی فرآورده های نفتی درانبارها کم و ظرفیت فرآورش نفت خام در پالایشگاه ها محدود می باشد . درحالیکه میزان تقاضا برای مصرف ، انعطافپذیری دولتها را با گزینههای کمی برای کاهش محدودیت بازار مواجه می کند.
دلائل افزایش قیمت :
شروع درگیری درخلیج فارس موجب بازگشت حق بیمه ریسک ژئوپلیتیکی با ثبت بزرگترین افزایش هفتگی قیمت نفت خام در ماههای اخیر شده است. دولت عراق برای تضمین صادرات نفت، روی خطوط لوله از مسیر سوریه و ترکیه برنامه ریزی میکند. تهدید ایران مرتبط با گسترش بستن گلوگاه نفتی دردریای سرخ توسط حوثیها ، ریسکهای جدیدی را به بازار تحمیل می کند. بنابراین ، سناریوی نفت با قیمت بالاتر برای مدت طولانیتر ادامه خواهد داشت. قیمت نفت خام بیش از یک هفته است که در حال افزایش است، زیرا خصومتها در خاورمیانه ادامه دارد و علیرغم صحبتهای اخیر در مورد اشباع عرضه نفت خام به بازار بدلیل وجود فیزیکی نفت خام در بازار نشانههایی از کمبود عرضه – و قیمت بالاتر نفت برای مدت طولانیتر – را نشان میدهد.
▫️تاثیر تفاهم نامه ترک مخاصمه دربازار.
در اوایل ماه جاری تیرماه – جولای ، تحلیلگران به سرعت شروع به هشدار در مورد اشباع عرضه نفت خام در سراسر جهان دادند. زیرا عبور و مرور – ترافیک از طریق تنگه هرمز در بحبوحه آتشبس و ترک مخاصمه بین آمریکا و ایران به سرعت صادرات نفت خام از خلیج فارس از جمله نفت خام ایران بهبود یافت. با این حال، در کمال تعجب اکثر پیشبینیکنندگان دربازار نفت خام ، توافق ترک تخاصم شکسته شد. ترافیک از طریق تنگه هرمز بار دیگر فلج شده است و عبور نفتکشها بصورت پراکنده صورت می گیرد. ایران و آمریکا در حال تشدید تبادل آتش هستند
آب شدن ذخایر نفت
در همین حال، ذخایر جهانی نفت خام مانند برف در حال ذوب شدن هستند. آژانس بینالمللی انرژی در جدیدترین گزارش بازار نفت خود در اوایل ماه جاری تیرماه اعلام کرد که در خردادماه – ماه ژوئن سال جاری ، عرضه جهانی نفت که بشدت کاهش یافته بود به لطف تفاهم نامه ترک مخاصمه بین آمریکا و ایران به شدت افزایش یافت و به میزان ۴.۱ میلیون بشکه در روز رسید. با این حال، این آژانس خاطرنشان کرد که حتی با وجود این افزایش شدید، تولید جهانی نفت ۹.۴ میلیون بشکه در روز کمتر از میزان آن قبل از شروع جنگ رمضان بوده است. آژانس بینالمللی انرژی همچنین گزارش داد
که کاهش ذخایر نفت ادامه دارد، اگرچه آنچه آژانس آن را ذخایر نفت مشاهدهشده جهانی مینامد، در خردادماه – ماه ژوئن سال جاری ۲۱ میلیون بشکه افزایش یافته است. در حالی که این ذخایر افزایش یافتهاند، ذخایر نفت خام کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) پس از کاهش ۷۳ میلیون بشکهای در ماه قبل، ۶۲ میلیون بشکه کاهش یافته است.
▫️کاهش حجم انبارهای راهبردی نفت درآمریکا.
در همین حال، ایالات متحده به دلیل کاهش گسترده ذخایر از زمان آغاز جنگ رمضان علیه ایران، به سطوح بسیار پایینی در تأسیسات ذخیرهسازی نفت خود نزدیک میشود. روزنامه وال استریت ژورنال در اوایل تیرماه – ماه ژوئیه سال جاری گزارش داد که این کاهش ذخایر، موجودی در کوشینگ، اوکلاهما ( مرکز معاملات نفت خام آمریکا ) را به حداقل سطح عملیاتی رسانده است، به این معنی که برداشت بیشتر از این تأسیسات عاقلانه نخواهد بود. زیرا، خود تأسیسات ذخیرهسازی را به خطر میاندازد. در خبری نگرانکنندهتر، وال استریت ژورنال در همان خبر گزارش داد که موجودی ذخایر استراتژیک نفت نیز در حال کاهش است و در پایینترین سطح از سال 1362 ( ۱۹۸۳ میلادی) قرار دارد.
اندی لیپو، رئیس شرکت لیپو اویل اسوشیتس، به وال استریت ژورنال گفته است: «بدترین ترسهای بازار نفت همچنان میتواند در اواخر امسال با رسیدن به حداقل سطح عملیاتی محقق شود.» بنظر آقای لیپو : «تنها راه برای متعادل کردن قیمتها، افزایش قیمتها است، به طوری که تقاضا از بین برود. وقتی قفسه خالی شود، دیگر جایی برای بازگشت وجود ندارد.» قیمتها، یعنی قیمت سوخت ( فرآورده های نفتی )، احتمالاً دقیقاً همین کار را خواهند کرد، زیرا عرضه سوخت ( بنزین ، گازوئیل و …) همچنان محدود است. وال استریت ژورنال دوباره گزارش داد که شکاف قیمت بنزین یا تفاوت بین قیمت نفت خام و قیمت سوخت ( فرآورده های نفتی ) ، از ابتدای خردادماه – ماه ژوئیه سال جاری به 0.90 دلار در هر گالن افزایش یافته است. در حالی که نفت خام تولیدی در ایالات متحده آمریکا با قیمت حدود 80 دلار در هر بشکه (82 دلارو پنج سنت درروز 30 تیرماه 1405 ) معامله میشود که حدود 18 درصد بالاتر از سطح قبل از جنگ رمضان است، قیمت بنزین 32 درصد بالاتر از پایان فروردین – اردیبهشت ماه – ماه فوریه سال جاری است، دادههایی که وال استریت ژورنال از OPIS نقل قول کرده است نشان میدهد. چرا؟
دلیل این اختلاف، اگر بتوان آن را به زبان ساده بیان کرد، وقتی قیمتهای نفت خام پس از بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران در پاسخ به حملات ایالات متحده آمریکا و اسرائیل افزایش یافت، چین واردات زیاد نفت خام به چین را متوقف کرد. چین برای خود ذخایر نفتی قابل توجهی از قبل با خرید نفت خام تحریمی ارزان ایران و روسیه و ونزوئلا ایجاد کرده بود که از آن برای تحمل شوک کاهش عرضه نفت خام به بازار استفاده کرد. با این حال، هیچ ذخیره قابل مقایسهای برای سوخت ( فرآورده های نفتی ) وجود نداشت – و برای پیچیدهتر کردن اوضاع، پالایشگاهها در خاورمیانه که از جنگ آسیب دیدهاند به معادله افزوده شدند. در حالی که در روسیه، حملات پهپادی اوکراین نیز به تولید فرآورده های نفتی آسیب رساند و منجر به ممنوعیت صادرات سوخت دیزل روسیه شده است.
خب، چه می شود؟
این بدان معناست که حتی اگر قیمت نفت خام از سطح بالای فعلی کاهش یابد، که معمولاً پس از شایعات تلاش های دیپلماتیک و نیز پستهای رسانههای اجتماعی دونالد ترامپ گه گاه اتفاق میافتد، این به معنای کاهش فوری قیمت سوخت ( بنزین ، گازوئیل و…) نخواهد بود. زیرا ، صرف نظر از آنچه رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا پیام بدهدو پست کند ، طبق دادههای آژانس بینالمللی انرژی که توسط وال استریت ژورنال ذکر شده است، پالایشگاههای خاورمیانه در سه ماهه دوم امسال ۲۰ درصد کمتر از سال 1404 ( ۲۰۲۵ میلادی ) نفت خام فرآورش و فرآورده های نفتی تولید کردهاند. در روسیه، حملات پهپادی اکراین حدود ۲۵ درصد از ظرفیت پالایش را از کار انداخته است که منجر به ممنوعیت صادرات سوخت دیزل شده و تأثیر زیادی بر بازارهای جهانی خواهد داشت. زیرا، روسیه به طور متوسط ۱۱ درصد از سوخت دیزل جهان را تأمین میکند. یکی دیگر از پیچیدگیهای بازارهای سوخت ( فرآورده های نفتی ) از میزان تقاضا برای مصرف ناشی میشود. در نتیجه جنگ رمضان، تقاضا تا حدودی کاهش یافته است، اما در کل، تقاضا برای سوخت – بنزین ، گازوئیل و…به ویژه برای سوخت دیزل – همچنان مقاوم باقی مانده است. در زمانهای بحران عرضه سوخت به بازار به دلیل وابستگی اقتصاد جهانی به فرآورده های نفتی، معمولاً با میزان تقاضا برای مصرف سوخت همراه می شوند. این وابستگی میزان مصرف و تقاضای برای سوخت و اقتصاد ، دولتها را وادار می کند تا هر کاری که میتوانند برای محافظت از مصرفکنندگان سوخت انجام دهند و این امر، کاهش تقاضا برای مصرف سوخت را چالشبرانگیز میکند.
▫️چاره چیست ؟
تخریب تقاضا Demand destruction، به معنی یک تغییر دائمی رو به پایین در منحنی تقاضا برای مصرف در جهت کاهش تقاضای مصرف سوخت به عنوان تنها راه مطمئن برای کاهش قیمت فرآورده های انرژی در مواقع کمبود عرضه ذکر شده است. با این حال، وابستگی اقتصاد جهانی به سوخت – انرِژی ، ماهیت پرخطر رویکرد برای تثبیت قیمت ها را برجسته میکند – به این معنی که دولت اجازه دهند طبیعت بازار ( عرضه وتقاضا) مسیر خود را طی کند. اما ، از آنجا که اجازه دادن به وقوع تخریب تقاضا Demand destruction بسیار از نظر سیاسی و اجتماعی پرخطر خواهد بود، دولتها احتمالاً دولت ها به کنترل قیمت سوخت متعهد خواهند ماند . آما ، این قیمتها برای مدت طولانیتری بالا خواهند ماند.
نظریه: درایران طبیعی است که از تداوم جنگ،کاسبان جنگ سود کلانی به جیب می زنند. در واقع افزایش بهای نفت خام در بازار و بهای فرآورده های نفتی دربازار های بین المللی ضمن اینکه موجب افزایش بهای کالاهای مختلف و هزینه حمل ونقل می شود، قاچاق فراورده های نفتی از ایران را هم مقرون به سود بیشتر می کند. درهمین حال دولت نمی تواند از نظر اقتصادی پائین نگه داشتن بهای سوخت – فرآورده های نفتی درشرایط جنگی را ادامه دهد.
به همین دلیل تصمیم سازان و تصمیم گیران سیاسی ، اقتصادی ، امنیتی ، نظامی و… باید فکری اساسی کنند. روش فعلی که صدا و سیما و برخی نمایندگان مجلس دوازدهم و سایرین درلباس روحانی ، مداحی و غیره دربرابر آنچه می گویند وآنچه عمل می کنند به ملت ایران پاسخگو نیستند ، باید پاسخگو بشوند. زیرا ، بخش عمده مشکلات فعلی کشور و بی سرانجام شدن ” برجام” و “تفاهم نام ترک مخاصمه ” بین آمریکا و ایران و تداوم جنگ دراثر نفوذ، نفوذی ها درمیان آنها در تعریف تصمیم سازی ها و تصمیم گیری ها می باشد.
درهمین حال باید ، نظام درارتباط با شرایط بحرانی فعلی و تداوم جنگ تصمیمی اساسی بگیرد. زیرا ، بدلیل ضعف مقابله با جنگ روانی دشمن و به ویژه سیاست صدا و سیما و برخی دیگر از رسانه ها و اشخاصی که عنوان نمایندگی و یا مشاور رهبری نظام را دارند ، حرف هائی می زنند و ادعاهائی مطرح می کنند که نظر و سیاست کلان نظام و رهبری نظام در داخل و خارج از کشور تفهیم می شود. تداوم وضعیت کنونی به نفع اسرائیل است و بس.
شاید به همین دلیل است که درحال حاضر آمریکا از آنجائیکه نمی خواهد نام اسرائیل در تداوم جنگ درآمریکا مطرح شود، نامی از اسرائیل درحملات به ایران برده نمی شود. درحالیکه نفوذی های اسرائیل در ایران و منطقه به صورتی موثر فعال هستند. درهمین حال سپاه پاسداران انقلاب اسلامی باید در روش فعلی مدیریت جنگ که فقط سپاه پاسداران مطرح می باشد بازنگری اساسی کند. زیرا ، وقتی پیروزی نهائی انشاءالله نصیب ملت ایران شود، همه مدعی آن خواهند بود. اما اگر خدای ناکرده شکستی تجربه شود ، فقط سپاه پاسداران مسئول آن معرفی خواهد شد. باید در رابطه با جنگ شورای عالی دفاع و شورای عالی امنیت ملی که سپاه پاسداران هم بخشی از آنها می باشد ، بعنوان نماینده مردم ایران که همه کاره اند نقش پررنگ تری ایفا کنند. درهرحال تردیدی نیست که کاسبان جنگ با هرگونه اصلاحات اقتصادی دولت چهاردهم مقابله و مخالفت می کنند. زیرا، آنها علاوه برسود های مختلف نمی توانند از سود رانت خواری دراقتصاد ایران چشم پوشی کنند. درهرحال با توجه به تشدید حمله دشمن به زیر ساخت ها در کشور باید آماده بحران های مختلف اجتماعی و اقتصادی هم بود.
این نظریه را هم باید مد نظر قراردادد که درهرحال نمی توان برتری توان نظامی و قدرت آتش دشمن و متحدان آمریکا و اسرائیل درمنطقه را نادیده گرفت. بنابراین، این سئوال از طرفداران تداوم جنگ و مخالفت با هرگونه مذاکره مطرح است که چه برنامه ای برای آینده کشور دارند؟ آیا جرات دارند که برنامه مورد نظرشان را به همه پرسی بگذارند تا مردم ایران در باره تداوم جنگ و یا مذاکرات ترک مخاصمه نظر بدهند؟
