به گزارش “راهبرد انرژی“، بازار روغن موتور کشور در ماههای اخیر تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله نوسانات قیمت مواد اولیه مانند روغن پایه و ادیتیوها، تغییرات نرخ ارز قرار داشته و با تغییرات محسوسی در حوزه عرضه و تقاضا مواجه شده است. گزارشهای میدانی و آمارهای دریافتی حاکی از آنست که با وجود تثبیت نسبی بعضی هزینههای داخلی تولید، چالشهای مربوط به تأمین مواد اولیه و افزودنیهای وارداتی و افزایش هزینههای لجستیک و بعضا نوسانات اقلام تولید داخل در بورس کالا همچنان سایه سنگینی بر قیمت نهایی مصرفکننده انداخته است.
دکتر علیرضا آمارمحمدی، کارشناس بازار روانکار و مدیرعامل شرکت BitOil کمبود مواد اولیه وارداتی را محسوسترین دلیل افزایش قیمت روغن موتورعنوان و بیان کرد: کاهش مراودات با تجار کشورهای همسایه و شرکتهای تجاری در ترانزیت و بعضا تامین مواد اولیه و یا اولویت برتر تامین اقلام دارویی و خوراکی، دسترسی به مواد اولیه صنعتی را دشوارتر کرده است. به همین دلیل عدم ثبات درقیمت و تأمین مواد اولیه وارداتی که عمدتا از شرایط جنگی ناشی شده دسترسی را برای تولیدکنندگان محدود کرده و منجر به کاهش محسوس سرعت و حجم تولید بعضی از محصولات شده است.
وی با بیان اینکه با کاهش توان تولید در بعضی از موارد، عرضه محصول نیز نسبت به گذشته به شکل قابل توجهی کاهش پیدا کرده است، افزود: طبعا کاهش عرضه در بازار نیز می تواند رشد قیمت در بازار روغن موتور دامن بزند شاید این افزایش مکرر نرخ، تقاضای هیجانی را تحریک کرده و بازار را ملتهبتر میکند.
این کارشناس بازار روانکار ادامه داد: از سوی دیگر، افزایش مکرر نرخ مواد اولیه در بازههای زمانی کوتاه در حالی که تولیدکننده پیش از اعلام قیمت جدید و یا توزیع کالا، با قیمت خرید بالاتری مواجه میشود، انگیزه تولید را در تولیدکننده سلب و یا کاهش داده است.
مدیرعامل شرکت BitOil اضافه کرد: در چنین شرایطی تولیدکننده نه تنها سودی نمیبرد، بلکه با ناامنی در قیمتگذاری مواجه است و از اعتبار لیست قیمت خود نمیتواند به نحو شایسته قانع شود و باید قیمت را در زمان حداقل دوماهه ثابت نگه دارد، چراکه تغییر مکرر لیست قیمت باعث کاهش اعتبار و ریزش مشتریان خواهد شد.
آمارمحمدی خاطرنشان کرد: با این حال، مشکل اصلی تولیدکننده قیمت مواد اولیه نیست، بلکه کاهش فیزیکی موجودی مواد اولیه و فرآیند کند تامین است، زیرا فرآیند ثبت سفارش تا ورود کالا در برخی اقلام وارداتی مانند روغن پایه تا دو ماه زمان میبرد و این شکاف زمانی، تولید را با وقفه مواجه میکند.
وی تصریح کرد: مصرفکننده نیز با مشاهده روند صعودی قیمتها، دچار ترس از گرانی بیشتر شده و اقدام به خرید بیش از نیاز میکند که این رفتار منجر به تقاضای کاذب در بازار شده و خود به عامل تشدیدکننده افزایش قیمتها تبدیل میشود.
مدیرعامل شرکت BitOil همچنین درباره وضعیت تقاضا در بازار روغن موتور بیان کرد: بازار در فروردین ماه با توجه به تعطیلات نوروز در رکود بود و تقاضا نیز به دلیل کاهش قدرت خرید مصرف کننده افت پیدا کرده بود، اما از اردیبهشت ماه که فعالیتها به تدریج از سر گرفته شد و نیاز به روغن موتور مجدد احساس شد، بازار نیز نسبتا از حالت رکود خارج شده است.
آمارمحمدی با تاکید بر اینکه وضعیت فعلی بازار، متاثر از شرایط جنگ اقتصادی است که تمامی ارکان تولید، توزیع و مصرف را تحتالشعاع قرار داده است، عنوان کرد: به هر دلیل که دچار افزایش تقاضا نسبت به عرضه باشیم طبعا می توان شاهد روند افزایشی قیمتها در بازار بود.
وی درباره امکان کاهش قیمت روغن موتور در صورت ایجاد ثبات در بازار بیان کرد: تجربه تاریخی نشان میدهد قیمتها پس از افزایش، به زمان نیاز دارد تا به سطوح قبلی باز گردد. حتی با فرض بازگشت ثبات، «ضریب تورم پنهان» به صورت کاذب می تواند مانع از کاهش سریع قیمتها به سطح اولیه گردد.
تابستان؛ قاتل خاموش روغن موتور خودرو
این کارشناس بازار روانکار افزود: بر این اساس، بازگشت سریع به شرایط ایدهآل و کاهش ناگهانی قیمتها دور از ذهن است و بهبود وضعیت نیازمند زمان، رشد عرضه کالا، ایجاد ثبات اقتصادی است تا از طریق همدلی میان تولیدکننده و مصرفکننده، بازار به تعادل برسد.
آمارمحمدی یادآور شد: شاید تنها راهکار حفظ هیجانات در بازار، «مانیتورینگ» و نظارت بر آن به نظر برسد، اما این روش نیازمند دادههای دقیق و بروز میباشد تا با روش صحیح و کارشناسان مجرب تحلیل شده و سپس به بازار اعمال شود، زیرا وقتی قیمتها به صورت لحظهای تغییر میکند، تشخیص عادلانه و قضاوت سودجویان فرصت طلب و یا تولیدکنندگان نگران از افزایش قیمت آتی مواد اولیه امری دشوار برای نهادهای نظارتی مانند تعزیرات خواهد بود.
مدیرعامل شرکت BitOil تاکید کرد: در صورت ثبات لازم در قیمتهای مواد اولیه و هزینههای تمام شده، طبیعتا همانند قانون مستند و تجربه شده در تمام بازارهای جهانی، عرضه و تقاضا درکنار رقابت سالم، بدون دخالت عوامل خارجی و سیاستهای قهری میتواند سادهترین روش برای تعیین ضربان و نبض سلامت بازار تلقی شود.
وی در پایان با بیان اینکه قضاوت در مورد قیمتگذاریها نیازمند نگاه کارشناسی دقیق و حرفهای است، خاطرنشان کرد: در شرایط فعلی، بسیاری از افزایش قیمتها ناشی از هزینههای تحمیلی به تولیدکننده بوده است، نه لزوماً سودجویی و لذا همه زنجیرههای تامین، تولید، توزیع و مصرف باید با رعایت انصاف، قضاوت صحیح و توقع متعارف از یکدیگر و در کنار همدیگر از این ورطه تاریخی پر تلاطم عبور کنند.
