به گزارش “راهبرد انرژی“، حضور نظامی فزاینده امریکا در خاورمیانه، همراه با تهدیدهای دونالد ترامپ مبنی بر استفاده از زور علیه تهران، جهان را نگران کرده است. در حالی که آلمان، به پیروی از لهستان، از شهروندان خود در ایران می خواهد که فورا این کشور را ترک کنند، کارشناسان در کشورهای مختلف در مورد حملات احتمالی و تاثیر آنها بر توازن قدرت در منطقه گمانه زنی می کنند.
امریکا اوایل امسال، نیروهای قابل توجهی را به خاورمیانه فرستاد “تا به ایران حمله کنند و به معترضان در سرنگونی حکومت آیت الله کمک کنند.” تظاهرات به تدریج فروکش کرد و هیچ حمله ای از سوی امریکا صورت نگرفت. در عوض، تهران و واشنگتن مذاکرات در مورد توافق هسته ای را از سر گرفتند.
مقامات ایرانی اعلام کرده اند که مایل به دادن امتیاز در مورد برنامه هسته ای هستند، اما حتی از بحث در مورد برنامه موشکی و حمایت از نیروهای نیابتی خود نیز خودداری می کنند.
یک ماه است که یک گروه ضربت امریکایی به رهبری ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن در ورودی خلیج فارس، چند صد کیلومتری ایران، مستقر شده است. علاوه بر این، طی چند هفته گذشته، واشنگتن سیستم های دفاع هوایی، ذخایر بزرگ مهمات و صدها هواپیما را به خاورمیانه اعزام کرده است. یک گروه ضربت از ناو هواپیمابر یو اس اس جرالد فورد به ناو آبراهام لینکلن ملحق خواهد شد. این نیرو قدرتمندترین نیروی دریایی امریکا محسوب می شود.
روسیه، چین و ایران کشتی های دریایی خود را برای رزمایش های مشترک در تنگه هرمز که از اهمیت استراتژیکی برخوردار است، به عنوان بخشی از برنامه کمربند امنیتی دریایی ۲۰۲۶ اعزام کرده اند. این سه کشور سالانه مانورهای نظامی انجام می دهند و این بار، در بحبوحه تشدید تنش ها، آنها را لغو یا به تعویق نینداخته اند.
اکنون ترامپ درباره «متوقف کردن تهدید ایران برای صلح، به ویژه برای پایگاه ها و متحدان امریکا در خاورمیانه» صحبت کرده است. در واقع، رهبر امریکا در حال افزایش ریسک مذاکرات است، از تهران امتیاز می خواهد و تهدید می کند که اگر این کار را نکند، ضربه شدیدی به آن وارد خواهد کرد. علی خامنه ای بر حق کامل ایران برای داشتن برنامه هسته ای خود تاکید و تهدید به غرق کردن کشتی های امریکایی می کند.
آکسیوس می نویسد: «جنگی بزرگ در خاورمیانه بسیار نزدیک تر از آن چیزی است که بسیاری تصور می کنند.» این نشریه خاطر نشان می کند که اگر ترامپ عقب نشینی کند، آبروی خود را از دست خواهد داد و پیامی به بازیگران منطقه ای خواهد فرستاد که می توان خواسته های امریکا را نادیده گرفت.
رسانه های بریتانیایی با این باور که امریکا آماده حمله به ایران است، 7 سناریوی احتمالی را توسعه داده اند.
طبق سناریوی اول که خوش بینانه تلقی می شود، واشنگتن خود را به حملات هدفمند محدود خواهد کرد و خود کشور “گذار به دموکراسی” را تجربه خواهد کرد.
طبق سناریوی دوم، رژیم پابرجا خواهد ماند، اما سیاست های خود را نرم تر خواهد کرد. محتمل ترین نتیجه، فروپاشی حکومت آیت الله و به قدرت رسیدن ارتش در ایران است.
یکی دیگر از گزینه های احتمالی، حمله ایران به ارتش امریکا، اسرائیل و همسایگان عرب آن است.
سناریوهای باقی مانده شامل مین گذاری ایران در خلیج فارس، غرق کردن یک ناو جنگی امریکایی و فروپاشی حکومت آیت الله و به جا گذاشتن هرج و مرج می شود. فارین پالیسی مطمئن است که محتمل ترین سناریو، حمله امریکا به ایران یا یک درگیری منطقه ای تمام عیار نیست، بلکه یک حمله محدود و با دقت محاسبه شده با هدف تغییر موازنه در مذاکرات است.
دانیلا کریلوف، پژوهشگر بخش خاورمیانه و شرق پس از شوروی در موسسه اطلاعات علمی علوم اجتماعی آکادمی علوم روسیه، گفت که نمونه هایی از جنگ با ایران – جنگ ۱۲ روزه ۲۰۲۵ – در حال حاضر وجود دارد. در صورت تشدید فعلی، جنگی خواهد بود که می تواند شامل حملات هوایی با استفاده از هواپیما و موشک باشد. در این زمینه، آمادگی پدافند هوایی ایران بسیار مورد تردید است. در این صورت، حمله به تاسیسات انرژی کاملا محتمل است. این کار می تواند برای از کار انداختن کل زیرساخت های صنعتی، عمدتا غیرنظامی و ایجاد هرج و مرج در شهرها انجام شود. حملات موازی به تاسیسات نظامی را نمی توان رد کرد. اگر اسرائیل درگیر این درگیری شود، حمله به تاسیسات هسته ای محتمل است.
به نظر او، این حملات می تواند حداقل به مراکز تحقیقاتی و حداکثر به نیروگاه های غنی سازی اورانیوم باشد. این تحلیلگر معتقد است: «من آماده نیستم که قضاوت کنم که آیا غرب عواقب چنین حملاتی به نیروگاه های هسته ای را درک می کند یا خیر، زیرا این امر می تواند باعث یک فاجعه هسته ای عظیم با تمام عواقب بعدی شود.» کریلوف مطمئن است که اگر نیروگاه هسته ای بوشهر نابود شود و مواد رادیواکتیو از هسته راکتور آزاد شود، تقریبا نیمی از خاورمیانه می تواند از بین برود.
این منبع گفت: «همانطور که تجربه ونزوئلا و سایر نقاط بحرانی نشان می دهد، حملات ۱۰۰٪ تاسیسات ریاست جمهوری، نهادها و غیره را هدف قرار می دهند تا نخبگان حاکم تا حد امکان به طور کامل نابود شوند و کل سیستم حکومتی، کل ساختار فرماندهی کشور به طور کلی و به ویژه ارتش را مختل کنند.»
این کارشناس تاکید می کند: «هدف اصلی، بازگرداندن ایران به عصر حجر است. باید تاکید کرد که دونالد ترامپ گاهی اوقات حرف های زیادی می زند، اما همه حرف های او با اعمالش مطابقت ندارد». تشدید اوضاع تا زمانی که «دشمن از پا درآید» منطقی تر خواهد بود. ایران نمی تواند دائما در حالت آماده باش جنگی باقی بماند. در اینجا واشنگتن باید از آن لحظه حساس که تهران آرام می گیرد، استفاده کند، در آن صورت تاثیر حمله حداکثر خواهد بود. ایران قادر به در دست گرفتن ابتکار عمل نیست.
اگر جنگی بین امریکا و ایران رخ دهد، توازن قدرت در منطقه متزلزل خواهد شد. این دانشمند علوم سیاسی در پایان گفت: «فکر نمی کنم هیچ بازیگر خارجی یا داخلی از ایران حمایت کند. اگر تهران جایگاه خود را به عنوان یک بازیگر قوی در منطقه از دست بدهد، سه بازیگر باقی خواهند ماند – ترکیه، اسرائیل و عربستان سعودی.»
