به گزارش “راهبرد انرژی“، بازار جهانی نفت و فرآوردههای نفتی در زمستان ۱۴۰۱ تحولات مهمی را پشت سر گذاشت که مهمترین آن تحریم سقف قیمت نفت روسیه و تحریم فرآورده های نفتی این کشور بود که باعث دگردیسی در بازار جهانی نفت و فرآورده های نفتی شد.
پیش بینی شده تا پایان سال ۲۰۲۳ ، تقاضای سالانه نفت جهانی ۲.۳ میلیون بشکه درروز افزایش یابد. همچنین به دلیل بهبود مداوم فعالیت بخش خدمات و رشد تقاضا در بخش حمل ونقل پیش بینی می شود تا پایان سال ۲۰۲۳، مصرف سالانه بنزین و سوخت دیزل حدود ۱.۱ میلیون بشکه در روز افزایش یابد. به دلیل افزایش سفرهای داخلی و بین المللی، تقاضای سالانه سوخت جت در حدود ۱.۱ میلیون بشکه در روز افزایش خواهد یافت. در مورد رشد تقاضای نفت در سال ۲۰۲۳ و اثرات رفع محدودیتهای کرونایی در چین، دغدغه اصلی عمق و سرعت بهبود اقتصادی کشور چین و اثر آن بر تقاضای نفت است.
رشد سالانه عرضه نفت در کشورهای غیر اوپک در سال ۲۰۲۳، ۱.۴ میلیون بشکه در روز برآورد می شود و میانگین عرضه آنها تا پایان امسال به ۶۷ میلیون بشکه در روز خواهد رسید. در همین حال، خرید نفت خام از کشورهای عضو اوپک در ماه فوریه ۲۰۲۳ با ۲.۲ میلیون بشکه در روز افزایش نسبت به ماه قبل، به ۲۴ میلیون بشکه در روز رسید. درآمد نفتی کشورهای عضو اوپک در سال ۲۰۲۲ بر اساس برآورد MEES به ۸۵۰ میلیارد دلار رسیده که نسبت به سال قبل که ۵۶۱ میلیارد دلار بود، ۵۰ درصد رشد را نشان می دهد.
آژانس بینالمللی انرژی از کاهش تولید اوپک پلاس و کسری عرضه نفت در نیمه دوم ۲۰۲۳ خبر داده و پیش بینی کرده که تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۳ با ۲ میلیون بشکه در روز افزایش به ۱۰۱.۹ میلیون بشکه برسد. همچنین تولید جهانی نفت در سال ۲۰۲۳ به میزان ۱.۲ میلیون بشکه در روز افزایش می یابد که توسط تولیدکنندگان غیراوپک پلاس هدایت می شود.
آرگوس افزایش عدم قطعیت در مورد مازاد عرضه و تقاضای نفت در سال ۲۰۲۳ را اعلام کردهاست. مورگان استنلی از رشد تقاضای نفت در نیمه دوم سال ۲۰۲۳ خبر دادهاست.
تغییر سودهای پالایشی در بازارهای آمریکا، اروپا و آسیا، افزایشی بود که بیشترین افزایش، در حوضه آتلانتیک، به دلیل بهبود چشمگیر بازار سوختهای مخصوص حمل نقل، به ویژه بنزین و کاهش ذخیرهسازیهای سوخت هواپیما، مشاهده شد. در بازار اروپا، حجم چشمگیر صادرات بنزین به آمریکا، همراه با تقاضای شدید برای خرید فرآورده های نفتی، پیش از شروع تحریم روسیه در ۵ فوریه2023، عوامل اصلی تقویت سودهای پالایشی بودند. در بازار آسیا، کاهش محدودیتهای مربوط به کووید- ۱۹ در چین و افزایش مسافرتهای شهری و بین شهری در تعطیلات سال نو این کشور، افزایش فعالیتهای پالایشی و پتروشیمی را به دنبال داشت.
شرکت مشاوره وود مکنزی از پیشی گرفتن افزایش ظرفیت پالایشی جهانی از رشد تقاضا برای سوخت حملونقل در سال ۲۰۲۳ خبرداده و پیش بینی کرده چین حدود ۴۰ درصد از رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۳ را به خود اختصاص خواهد داد، زیرا اقتصاد این کشور از قرنطینههای شدید خارج شدهاست. وودمکنزی در خصوص چشم انداز صنعت پالایشی در سال ۲۰۲۳ ادعا کردهاست که حاشیههای سود جهانی صنعت پالایشگاهی در سه ماهه چهارم ۲۰۲۳ به حدود ۶ دلار در هر بشکه در مقایسه با ۱۱ دلار در هر بشکه در سال ۲۰۲۲ کاهش مییابد، زیرا افزایش ظرفیت پالایشی جهانی از رشد تقاضا برای سوخت حملونقل پیشی گرفته است.
در سه ماهه اول ۲۰۲۳، شاهد افزایش ظرفیت پالایشگاههای چینی با سهمیه نفتخام و لغو محدویتهای کرونایی بوده ایم.
حذف نفت خام روسیه از اروپا باعث شده تا پالایشگران این منطقه به دنبال نفت خامهای مناسب برای خوراک پالایشگاههای خود باشند. بیشتر پالایشگرانی که مشتری نفت خام اورال بوده اند، تقاضای خود را با نفت خام خاورمیانه، آمریکا و آفریقا تأمین کرده اند. یکی از نگرانیهای جدی فعلی در بازار نفت خام و فرآورده های نفتی، احتمال کمبود عرضه گازوئیل در بازار اروپا به دنبال اعمال تحریم واردات فرآورده های نفتی از روسیه در ۵ فوریه ۲۰۲۳ است. اروپا با اجرای این سیاست مجبور خواهد بود بیش از ۱ میلیون بشکه در روز فرآورده های نفتی که نیمی از آن سوخت دیزل است، را از مبادی جایگزین تأمین کند. البته تحریم سقف قیمت نفت روسیه و تحریم فرآورده های نفتی روسیه، باعث تغییر مسیر صادرات آنها با تخفیف های ویژه شده که آسیب شدیدی به درآمدهای این کشور زده است.
