به گزارش “راهبرد انرژی“، نفت برنت در پی انتشار گزارش‌هایی درباره بهبود نسبی جریان صادرات نفت از خلیج فارس، از اوج پنج‌ماهه خود عقب نشست، اما همچنان در محدوده بالای ۱۰۸ دلار در هر بشکه معامله می‌شود. هم‌زمان، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، مدعی است قیمت بنزین و گازوئیل در این کشور چند هفته پیش به اوج خود رسیده است؛ ادعایی که در شرایط تداوم کمبود فرآورده‌های نفتی و نگرانی مصرف‌کنندگان آمریکایی، با پرسش‌هایی درباره چشم‌انداز واقعی بازار انرژی همراه است.
سفر وزیر امور خارجه روسیه به تهران و استقبال کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس از میانجیگری مسکو نیز بر پیچیدگی تحولات سیاسی و نفتی منطقه افزوده است. در چنین شرایطی، بازار نفت بیش از هر زمان دیگری به اخبار مربوط به امنیت کشتیرانی، وضعیت صادرات خلیج فارس و احتمال کاهش تنش‌ها حساس شده است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، بهای معاملات آتی نفت برنت دریای شمال برای مدتی به ۱۰۹.۹۹ دلار در هر بشکه رسید؛ سطحی که بالاترین قیمت در پنج ماه گذشته عنوان شده است. پس از انتشار ارزیابی‌هایی مبنی بر بازگشت جریان نفت خلیج فارس به حدود ۸۰ درصد سطح پیش از آغاز جنگ رمضان، قیمت‌ها تا حدودی کاهش یافتند.
با اینحال، کاهش قیمت نفت خام الزاماً به معنای پایان بحران در بازار فرآورده‌های نفتی نیست. محدودیت عرضه بنزین و گازوئیل، مشکلات ظرفیت پالایش و اختلال در زنجیره حمل‌ونقل همچنان از عوامل مؤثر بر قیمت سوخت در بازارهای جهانی به شمار می‌روند.
ادعای وزیر انرژی آمریکا؛ قیمت سوخت از اوج عبور کرده است؟
شبکه خبری ABC News روز یکشنبه ۲۷ مهرماه ۱۴۰۵ به نقل از کریس رایت گزارش داد که قیمت بنزین و گازوئیل در آمریکا چند هفته پیش به اوج خود رسیده است. وزیر انرژی آمریکا تأکید کرده است که دولت دونالد ترامپ به دنبال کاهش بیشتر قیمت‌هاست و از نارضایتی مصرف‌کنندگان در جایگاه‌های سوخت آگاهی دارد.
رایت با اشاره به اقدامات دولت برای مهار قیمت‌ها گفته است که مقام‌های آمریکایی از مسیرهای مختلف برای رسیدگی به این مشکل استفاده می‌کنند. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که افزایش هزینه سوخت به یکی از موضوعات حساس اقتصادی و سیاسی در ایالات متحده تبدیل شده است.
داده‌های مؤسسه اتومبیل آمریکا (AAA)، مطابق ارقام نقل‌شده در گزارش‌ها، نشان می‌دهد میانگین قیمت هر گالن گازوئیل به ۶.۳۱۹ دلار رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با رکورد ۶.۵۰ دلاری کاهش نشان می‌دهد. قیمت بنزین معمولی نیز از حدود ۴.۵۰ دلار به ۴.۲۹۵ دلار در هر گالن رسیده است.
این کاهش‌ها می‌تواند نشانه‌ای از عقب‌نشینی قیمت‌ها از بالاترین سطوح اخیر باشد، اما به‌تنهایی برای اثبات پایان بحران کافی نیست. قیمت بنزین همچنان بالاتر از چهار دلار در هر گالن قرار دارد و هزینه بالای گازوئیل نیز فشار قابل‌توجهی بر بخش حمل‌ونقل و فعالیت‌های اقتصادی وارد می‌کند.
جنگ روانی در بازار نفت؟
در شرایطی که دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو همچنان مواضع تهدیدآمیزی علیه ایران اتخاذ می‌کنند و گزارش‌هایی از تلاش برای خنثی‌سازی حملات احتمالی به زیرساخت‌های انرژی و مسیرهای کشتیرانی منطقه منتشر می‌شود، اظهارات مقام‌های آمریکایی درباره نزدیک‌شدن قیمت سوخت به نقطه اوج، از اهمیت بیشتری برخوردار است.
پرسش اصلی اینست که آیا کاهش اخیر قیمت‌ها حاصل بهبود واقعی عرضه و کاهش ریسک‌های ژئوپلیتیکی است یا انتظارات بازار و پیام‌های سیاسی نیز در شکل‌گیری این روند نقش دارند؟
البته بدون شواهد مستقل نمی‌توان اظهارات وزیر انرژی آمریکا را صرفاً بخشی از جنگ روانی بازار دانست. با این حال، در بازار نفت که به‌شدت تحت تأثیر انتظارات، اخبار سیاسی و ارزیابی معامله‌گران قرار دارد، پیام مقام‌های دولتی می‌تواند بر رفتار بازار اثر بگذارد؛ به‌ویژه زمانی که دولت آمریکا با افزایش هزینه زندگی و نارضایتی مصرف‌کنندگان روبه‌رو است.
رایت همچنین اعلام کرده است که جریان نفت از خلیج فارس به حدود ۸۰ درصد سطح پیش از جنگ رمضان بازگشته است. با وجود این، عرضه فرآورده‌های نفتی همچنان محدود گزارش می‌شود؛ وضعیتی که با مشکلات ظرفیت پالایش در جهان و حملات مداوم اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه تشدید شده است.
وزیر انرژی آمریکا در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز نیز از مذاکرات دولت ترامپ با متحدان اروپایی برای آزادسازی ذخایر بیشتر گازوئیل خبر داده است. چنین اقدامی، در صورت نهایی‌شدن، می‌تواند به افزایش عرضه کوتاه‌مدت کمک کند، اما لزوماً مشکلات ساختاری تولید و پالایش را برطرف نخواهد کرد.
جون گو، تحلیلگر ارشد بازار نفت در شرکت اسپارتا کامودیتیز، در گفت‌وگو با بلومبرگ گفته است که بازارها تمایل چندانی به پذیرش قیمت‌های بالاتر ندارند و چشم‌انداز اقتصادی کشورها نیز امیدوارکننده نیست. به ارزیابی او، نفت برنت احتمالاً در محدوده ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی خواهد ماند.
اجلاس سه‌جانبه؛ دیپلماسی در کنار بحران انرژی
در جبهه دیپلماسی نیز گزارش وال‌استریت ژورنال درباره پیشنهاد ولادیمیر پوتین برای مذاکره با دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، در ماه آینده، توجه بازارها را به احتمال تحولات تازه سیاسی جلب کرده است. بر اساس این گزارش، مسکو از جریان داشتن مذاکرات در این زمینه خبر داده است.
هرگونه توافق یا تفاهم میان قدرت‌های بزرگ می‌تواند بر انتظارات بازار نفت اثر بگذارد؛ اما تا زمانی که پیامدهای عملی چنین مذاکراتی بر امنیت عرضه، مسیرهای کشتیرانی و صادرات نفت روشن نشده باشد، نمی‌توان آن را نشانه قطعی کاهش قیمت‌ها دانست.
از سوی دیگر، هشدارهای آژانس بین‌المللی انرژی درباره تداوم کمبود گازوئیل تا سال آینده میلادی، نشان می‌دهد که حتی در صورت کاهش قیمت نفت خام، بازار فرآورده‌ها ممکن است همچنان با محدودیت عرضه مواجه باشد. نیخیل بانداری، تحلیلگر انرژی بانک گلدمن ساکس، نیز بر نبود راه‌حل فوری برای کاهش محسوس قیمت‌ها در جایگاه‌های سوخت تأکید کرده است.
در مجموع، عقب‌نشینی قیمت بنزین و گازوئیل از اوج‌های اخیر را باید از تداوم بحران عرضه تفکیک کرد. بازگشت بخشی از جریان نفت خلیج فارس، احتمال آزادسازی ذخایر سوخت و تحرکات دیپلماتیک می‌توانند به آرامش بازار کمک کنند؛ اما کمبود ظرفیت پالایش، محدودیت محموله‌های فرآورده‌های نفتی و تداوم تنش‌های ژئوپلیتیکی همچنان موانعی جدی هستند. بنابراین، ادعای رسیدن قیمت سوخت به اوج، فعلاً بیش از آنکه به معنای پایان بحران باشد، بیانگر امید دولت آمریکا به مهار روند افزایشی هزینه انرژی است.
