به گزارش “راهبرد انرژی“، به گزارش رسانه‌های محلی، «اوگنی سیمئونوف»، مدیر تجاری شرکت روسی لوک‌اویل در بلغارستان، روز دوشنبه ۲۰ مهرماه ۱۴۰۵ اعلام کرد که تشدید تهدیدهای امنیتی علیه کشتیرانی تجاری و حملات مکرر به کشتی‌ها و زیرساخت‌های بندری، از عوامل اصلی افزایش هزینه بیمه بوده است. بر اساس ارقام اعلام‌شده، هزینه بیمه هر کشتی حدود ۱۲.۵ برابر شده و به معنای تحمیل ۲.۳ میلیون دلار هزینه اضافی برای هر سفر دریایی است.
گسترش محدوده پرخطر و افزایش هزینه حمل نفت
بازار بیمه دریایی لندن در سپتامبر سال جاری، الزامات گزارش‌دهی مربوط به مناطق پرخطر دریای سیاه را گسترش داد و کل حوضه این دریا را دربر گرفت. با این حال، تردد کشتی‌ها در آب‌های سرزمینی کشورهای ساحلی، از جمله بلغارستان، رومانی، گرجستان و ترکیه، همچنان از این الزامات گزارش‌دهی مستثناست.
بر اساس گزارش رویترز، حق بیمه مربوط به خطر جنگ می‌تواند صدها هزار دلار به هزینه سفرهای دریایی هفت‌روزه اضافه کند. دامنه تهدیدها اکنون به منطقه انحصاری اقتصادی بلغارستان در دریای سیاه نیز رسیده است؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای انتقال نفت و فرآورده‌های نفتی را افزایش داده است.
در ششم اکتبر سال جاری، حملات پهپادی به دو کشتی تجاری در این منطقه گزارش شد. در جریان این حوادث، کشتی «آلفا وطن» با پرچم توگو غرق شد و کشتی «ایبل» با پرچم پالائو آسیب دید. آسوشیتدپرس گزارش داد که تمام ۱۸ خدمه کشتی ایبل نجات یافتند. با این حال، پس از غرق شدن آلفا وطن، ۱۰ نفر از خدمه آن، از جمله ۹ تبعه سوری، مفقود شدند و سوریه خواستار انجام تحقیقات مستقل درباره این حادثه شد. مقام‌های بلغارستان در زمان انتشار گزارش، عاملان حملات را شناسایی نکرده بودند.
رکوردشکنی کرایه نفتکشها پیش از حملات اکتبر
افزایش هزینه‌های حمل دریایی نفت، پیش از حوادث اکتبر نیز آغاز شده بود. بلومبرگ در ماه اوت گزارش داد که درآمد روزانه شاخص نفتکشها در مسیر انتقال نفت خام از بندر نووروسیسک روسیه در دریای سیاه به آگوستا در سیسیل ایتالیا، برای محموله‌های ۱۳۵ هزار تنی، به رکورد ۴۴۰ هزار و ۹۴۸ دلار رسیده است؛ رقمی که نسبت به اوایل ژوئیه حدود ۱۴۰ درصد افزایش نشان می‌داد.
افزایش هم‌زمان کرایه حمل و حق بیمه خطر جنگ، هزینه نهایی انتقال نفت را بالا می‌برد. این وضعیت می‌تواند بر حاشیه سود صادرکنندگان، هزینه تأمین خوراک پالایشگاه‌ها و در نهایت قیمت فرآورده‌های نفتی اثر بگذارد؛ هرچند میزان انتقال این هزینه‌ها به مصرف‌کننده به شرایط بازار و سیاست‌های قیمت‌گذاری هر کشور بستگی دارد.
پالایشگاه بورگاس و چالش تعادل میان تولید و صادرات
با وجود افزایش ریسک‌های دریایی، پالایشگاه بورگاس بلغارستان همچنان دریافت محموله‌های نفت خام را ادامه می‌دهد. سیمئونوف اعلام کرده است که این پالایشگاه با لغو تحویل محموله‌ها مواجه نشده و تأمین نفت مورد نیاز آن تا اوایل دسامبر سال جاری تضمین شده است.
او همچنین از تصمیم بلغارستان برای لغو محدودیت‌های صادرات گازوئیل دفاع کرده است. به گفته وی، اگر پالایشگاه نتواند مازاد تولید خود را به بازارهای خارجی عرضه کند، پر شدن مخازن ذخیره‌سازی ممکن است این مجموعه را ناچار به کاهش تولید کند.
استدلال او این است که تولید گازوئیل در پالایشگاه بورگاس از میزان مصرف داخلی بلغارستان بیشتر است. بنابراین، محدودیت صادرات می‌تواند به کاهش تولید گازوئیل و در ادامه، کاهش تولید بنزین، سوخت هواپیما و دیگر فرآورده‌های نفتی منجر شود.
امنیت دریایی؛ حلقه‌ای تعیین‌کننده در امنیت انرژی
تحولات دریای سیاه نشان می‌دهد که امنیت انرژی صرفاً به دسترسی به منابع نفت خام یا ظرفیت پالایش محدود نیست. امنیت مسیرهای کشتیرانی، هزینه بیمه، نرخ کرایه نفتکشها و امکان تداوم صادرات نیز در تعیین هزینه نهایی انرژی نقش مهمی دارند.
افزایش ۱۲.۵ برابری هزینه بیمه اعلام‌شده برای نفتکشها، در کنار رشد کرایه حمل و تداوم حملات به کشتی‌های تجاری، بیانگر افزایش ریسک فعالیت در این منطقه است. اگر این شرایط ادامه یابد، فشار هزینه‌ای بر شرکت‌های حمل‌ونقل، صادرکنندگان نفت و پالایشگاه‌ها می‌تواند تشدید شود.
با این همه، برای ارزیابی اثر واقعی این تحولات بر بازار سوخت باید میان افزایش هزینه حمل و بیمه از یک سو و تغییر قیمت نهایی فرآورده‌ها از سوی دیگر تفاوت قائل شد. میزان اثرگذاری این هزینه‌ها به تداوم ناامنی، مسیرهای جایگزین، وضعیت عرضه نفت خام و توان پالایشگاه‌ها برای مدیریت هزینه‌ها بستگی خواهد داشت.
