به گزارش “راهبرد انرژی“، عراق یک کمیته دولتی تشکیل داده تا پیش از پایان توافق چند دههای در ماه آینده، برای مذاکره درباره توافق جدید خط لوله نفت با ترکیه اقدام کند. بغداد به دنبال تضمین یک مسیر جایگزین برای صادرات نفت به جای تنگه محدود هرمز است.
در جولای ۲۰۲۵، آنکارا به بغداد اطلاع داد که تصمیم گرفته به توافق ۵۲ سالهای که خط لوله انتقال نفت خام عراق از کرکوک به جیهان برای صادرات به اروپا و سایر بازارها را تنظیم میکند، پایان دهد. ترکیه اعلام کرد که این توافق از ۲۷ جولای امسال دیگر معتبر نخواهد بود و یک توافق جدید مورد نیاز است.
به گفته سلیم الرقابی، سخنگوی وزارت نفت، علاوه بر وزارت نفت، کمیته جدید شامل مقامات وزارتخانههای دارایی و امور خارجه عراق و همچنین نمایندگانی از اقلیم کردستان است.
الرقابی روز یکشنبه به روزنامه رسمی الصباح گفت: «این کمیته مذاکرات با طرف ترکیهای را درباره تدوین توافق جدید برای جایگزینی توافق فعلی در زمینه تنظیم صادرات نفت خام از عراق به ترکیه مدیریت خواهد کرد.»
وی افزود: «کمیته در تلاش است تا به تفاهمنامه روشنی دست یابد که شامل ادامه صادرات نفت خام از طریق خط لوله عراق-ترکیه باشد و در نتیجه ثبات صادرات نفت به بازارهای جهانی حفظ شود.»
این مقام رسمی هشدار داد که نزدیک شدن به پایان توافق فعلی، نیازمند تسریع «روند گفتگوها» بین دو کشور است تا اطمینان حاصل شود که هیچ وقفه یا اختلالی در عملیات صادرات رخ ندهد.
ترکیه سال گذشته پیشنویس توافق جامعتری را به عراق، دومین تولیدکننده بزرگ نفت اوپک، ارائه داد که خط لوله و همکاری در بخش انرژی و سایر بخشها را شامل میشد. مقامات بغداد در آن زمان گفتند که در حال بررسی این پیشنهاد هستند.
ترکیه تصمیم گرفت توافق خط لوله را باطل کند آنهم در زمانی که عراق بیشتر نفت خام خود را از میادین جنوبی از طریق تنگه هرمز صادر میکرد. ایران این آبراه باریک را در طول جنگ خود با آمریکا و اسرائیل بست و پیش از آنکه اوایل این ماه تا حدی بازگشایی شود. با وجود محدودیتهای باقیمانده در این آبراه، صادرات نفت عراق اکنون به یکسوم سطح قبل از جنگ رسیده است.
حمزه جوهری، مهندس سابق نفت در شرکت دولتی نفت بصره گفت: «با توجه به تحولات اخیر در منطقه، عراق به یک توافق خوب با ترکیه نیاز دارد که میتواند به یک مسیر اصلی صادراتی تبدیل شود، زیرا به نظر میرسد عراق اکنون بیشتر به خطوط لوله متکی است.»
نخستوزیر عراق، علی الزیدی، قرار است ماه آینده برای گفتگو درباره قرارداد جدید خط لوله و مسائل دیگر به آنکارا سفر کند.
عراق صادرات نفت خام حدود ۲۰۰ هزار بشکه در روز را از طریق خط لوله کرکوک-جیهان در ماه مارس از سر گرفت که توقف صادرات از طریق تنگه هرمز را جبران کرد.
اما این مقدار تنها بخش کوچکی از ظرفیت صادراتی بیش از ۴ میلیون بشکه در روز این کشور است. در چهار ماه اول سال ۲۰۲۶، صادرات نفت عراق حدود ۲۳۶ میلیون بشکه (۱.۹ میلیون بشکه در روز) بود که حدود ۱۶ میلیارد دلار درآمد داشت.
