مسیرهای جایگزین انرژی نمی‌توانند خلأ هرمز را جبران کنند

به گزارش “راهبرد انرژی“،‌ دکتر عباس ملکی، عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی شریف و معاون اسبق وزارت امور خارجه، در نشست «بررسی ابعاد انرژی پروتکل جدید تنگه هرمز» که با ابتکار اندیشکده تین‌شیا و با همکاری مرکز دیپلماسی اقتصادی و خانه اندیشه‌ورزان برگزار شد با اشاره به مسیرهای جایگزین انتقال نفت اظهار داشت:
‌
«در چارچوب راهبرد ایجاد مسیرهای جایگزین تنگه هرمز، عربستان سعودی مجموعه‌ای از خطوط لوله شرق به غرب را توسعه داده است که امکان انتقال نفت از مناطق شرقی کشور به سواحل دریای سرخ را فراهم می‌کند؛ مسیری که توان صادرات روزانه تا حدود ۷ میلیون بشکه نفت را در اختیار این کشور قرار می‌دهد که با حملات پهبادی جمهوری اسلامی ایران مواجه شده است.»
‌
ملکی افزود: «مسیر جایگزین دوم خط لوله حبشان-فجیره امارات با ظرفیت انتقال و صادرات یک میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه نفت دارد که تحت حمله پهبادی قرار گرفت». وی ادامه داد: «مسیر گوره-جاسک هم به عنوان یک مسیر جایگزین تحت کنترل ایران مطرح است». عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی شریف گفت: «مسیر جایگزین دیگر نیز خط لوله کرکوک-جیهان عراق-ترکیه با ظرفیت ۵۰۰ هزار بشکه در روز است که در حال حاضر فعال است».
‌
عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی شریف ادامه داد: «وقتی که در بحث امنیت ملی، شاخص‌های تمرکز جغرافیایی انرژی (مثلاً شاخص هرفیندال-هیرشمن در سطح میادین یا بنادر صادراتی) را برای این منطقه محاسبه کنید، عملاً با یک تمرکز بسیار بالای عرضه جهانی انرژی در این گلوگاه روبه‌رو هستید. همین تمرکز بالا باعث می‌شود که امکان جایگزینی مسیر تنگه هرمز به‌سادگی وجود نداشته باشد؛ یعنی اگر تنگه هرمز دچار اختلال جدی شود، ظرفیت موجود در خطوط لوله‌ی جایگزین به‌هیچ‌وجه نمی‌تواند کل عبور فعلی را پوشش دهد».
‌
ملکی با اشاره به پیامدهای اقتصادی اختلال در تنگه هرمز گفت: «از نظر اقتصادی، هرگونه تنش یا اختلال در مسیرهای انتقال نفت می‌تواند بر قیمت جهانی نفت اثر بگذارد و به تبع آن آثار اقتصادی گسترده‌ای ایجاد کند. خصوصاً با انتقال سطح آثار به حوزه غذا و کشاورزی؛ ایران نیز نیازمند به واردات از مسیر تنگه هرمز است؛ در موقعیت کنونی بسیاری از کشورهایی که فقیر هستند نیز تحت تأثیر انسداد تنگه هرمز قرار گرفته‌اند. حتی در ایران نیز این انسداد که به دلیل جنگ تحمیلی سوم متعاقب شد می‌تواند فشارهای تورمی را تشدید کند. حتی کشورهایی که تولیدکننده نفت هستند نیز ممکن است از این نوسانات اقتصادی متأثر شوند، زیرا اقتصاد جهانی به شدت به ثبات بازار انرژی وابسته است».