به گزارش “راهبرد انرژی“، هدف قرار گرفتن نفتکشهای بزرگ در تنگه هرمز و افزایش خطر حملونقل دریایی، معادلات تجارت نفت در خلیج فارس را تغییر داده است. در پی تشدید حملات و افزایش حوادث ناشی از مینهای دریایی و پرتابههای ناشناخته، شرکتهای حملونقل، معاملهگران و خریداران نفت به استفاده از نفتکشهای کوچکتر روی آوردهاند؛ روندی که بازار کرایه این شناورها را رونق بخشیده است.
به گزارش اویلپرایس در ۲۷ آبان ۱۴۰۵، نفتکشهای کوچک در ماه گذشته میلادی بیشترین حجم انتقال نفت از تنگه هرمز را از زمان آغاز جنگ رمضان ثبت کردند. بر اساس دادههای شرکت ورتکسا که بلومبرگ منتشر کرده است، این شناورها روزانه حدود ۲ میلیون بشکه نفت خام را از تنگه هرمز عبور دادهاند؛ رقمی که بالاترین میزان از آغاز جنگ در اسفند ۱۴۰۴ محسوب میشود.
در این میان، استفاده از نفتکشهای کلاس سوئزماکس و آفراماکس، بهویژه برای انتقال محمولههای نفتی کویت، عراق و قطر، افزایش یافته است. بخشی از این جابهجاییها نیز از طریق انتقال نفت میان کشتیها در دریای عمان انجام میشود. افزایش نرخ کرایه ابرنفتکشها و تشدید حملات به نفتکشهای بسیار بزرگ (VLCC) از عوامل اصلی این تغییر الگوی حملونقل است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که برخی برآوردها از بهبود جریان انتقال نفت از تنگه هرمز حکایت دارند، اما ناامنی دریایی همچنان پابرجاست و تولیدکنندگان و خریداران نفت ناچارند روشهای حملونقل خود را با شرایط جدید تطبیق دهند.
در عرصه سیاسی نیز، تصمیمات منتهی به تبدیل تفاهمنامه اسلامآباد به آنچه مقاماتی در ایران «سوءتفاهم» نامیدند، پرسشهای جدی درباره محاسبات طرفهای درگیر ایجاد کرده است. به نظر میرسد تصمیمگیران در ایران، آمریکا و اسرائیل با بنبستی مواجه شدهاند که خروج از آن مستلزم گسترش دامنه جنگ یا عقبنشینی از بخشی از خواستههایشان است؛ وضعیتی که میتواند بازار جهانی نفت را برای تداوم تنشها و اختلال در عرضه آمادهتر کند.
در همین حال، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، اعلام کرده است که وضعیت کشتیرانی در تنگه هرمز دیگر به شرایط پیش از جنگ بازنخواهد گشت. او با اشاره به جایگاه حقوقی تنگه، تأکید کرده است که مقررات حاکم بر آن تابع قوانین دو کشور ساحلی است.
مجموع این تحولات نشان میدهد بحران هرمز صرفاً به افزایش یا کاهش قیمت نفت محدود نمانده، بلکه ساختار حملونقل دریایی و هزینه تجارت انرژی را نیز تغییر داده است. رونق بازار نفتکشهای کوچک، افزایش کرایه حمل و انتقال محمولهها از طریق مسیرهای جایگزین، از پیامدهای اقتصادی بحرانی است که هزینه آن را تولیدکنندگان، مصرفکنندگان و اقتصاد کشورهای منطقه و جهان میپردازند.