به گزارش “راهبرد انرژی“، طی ماههای اخیر، کیفیت سوخت عرضهشده در جایگاهها به یکی از دغدغههای جدی مالکان خودرو و فعالان بازار روانکار تبدیل شده است. در همین زمینه، مهندس علیرضا آمارمحمدی، مدیرعامل شرکت BitOil و کارشناس بازار روانکار، نسبت به پیامدهای فنی استفاده از سوخت نامناسب و کاهش عمر مفید روغن موتور هشدار میدهد.
آمارمحمدی با اشاره به تأثیر کیفیت سوخت بر عملکرد موتور میگوید: «وظیفه روغن موتور تنها روانکاری قطعات نیست؛ این روغن در فرآیند شستوشوی موتور و معلق نگه داشتن آلایندههای ناشی از احتراق نیز نقش دارد. زمانی که کیفیت بنزین کاهش پیدا میکند، میزان آلایندهها و دوده حاصل از احتراق افزایش مییابد و روغن موتور سریعتر از حالت معمول آلوده و اشباع میشود.»
به گفته این کارشناس، افزایش آلایندههای ناشی از احتراق میتواند موجب افت سریعتر خواص روغن، از جمله کاهش خاصیت قلیایی آن، شود و در نتیجه فاصله زمانی مناسب برای تعویض روغن کاهش پیدا کند.
وی همچنین وجود ناخالصیهایی مانند آب در سوخت را یکی دیگر از عوامل مخرب دانست و افزود: چنین عواملی میتوانند در مدت کوتاهی عملکرد سیستم روانکاری را تحت تأثیر قرار دهند و فشار بیشتری بر موتور وارد کنند.
مکملها؛ راهحل همه خودروها نیستند
آمارمحمدی با تفکیک بازار روغن موتور از بازار مکملها تأکید کرد که برخلاف تصور رایج، شرکتهای بزرگ تولیدکننده روانکار لزوماً تولیدکننده اصلی انواع اکتانافزا و مکملهای سوخت نیستند.
این کارشناس بازار روانکار با اشاره به وضعیت بازار مکملها در ایران گفت: نبود استانداردهای اجباری و نظارت کافی، زمینه ورود محصولات و فرمولاسیونهای متنوع و بعضاً غیرقابل اتکا را فراهم کرده است.
مدیرعامل شرکت BitOil ، تصریح کرد: استفاده از مکملها ممکن است در برخی خودروهای توربوشارژ که حساسیت بیشتری نسبت به کیفیت سوخت دارند، کاربرد داشته باشد؛ اما نمیتوان مکمل را بهعنوان راهحلی عمومی برای همه خودروها یا ابزاری برای برطرف کردن آلودگیهای ناشی از احتراق در نظر گرفت.
مشکل از فرمولاسیون روغن نیست
آمارمحمدی در پاسخ به این پرسش که چرا تولیدکنندگان داخلی فرمولاسیون روغن موتور را متناسب با شرایط فعلی سوخت تغییر نمیدهند، توضیح داد: فرمولاسیون روغن موتور بر اساس استانداردهای بینالمللی و الزامات تعیینشده تولید میشود و تولیدکنندگان نیز تحت نظارت سازمان ملی استاندارد فعالیت میکنند.
وی افزود: «مساله اصلی، قدیمی بودن فرمولاسیون روغن موتور نیست؛ بلکه شرایط غیرمتعارفی است که سوخت نامناسب بر سیستم روانکاری تحمیل میکند.»
سه راهکار برای کاهش آسیب به موتور
آمارمحمدی برای کاهش خسارتهای احتمالی ناشی از شرایط فعلی سوخت، سه اقدام را ضروری دانست.
به گفته مدیرعامل شرکت BitOil ، نخستین گام، اطمینان از اصالت روغن موتور است. با توجه به گسترش محصولات تقلبی در بازار، استفاده از روغنهای غیرمعتبر میتواند آسیبپذیری موتور را در برابر شرایط نامناسب سوخت افزایش دهد.
گام دوم، پایش مستمر وضعیت روغن موتور است. رانندگان نباید صرفاً به کیلومتر یا زمان درجشده برای تعویض روغن اکتفا کنند، بلکه در شرایط سخت کاری باید سطح و وضعیت روغن را با دفعات بیشتری بررسی کنند.
این کارشناس بازار روانکار درباره گام سوم نیز گفت: با توجه به احتمال افزایش اکسیداسیون و اشباع سریعتر روغن در اثر سوخت نامناسب، ممکن است لازم باشد فاصله تعویض روغن نسبت به شرایط عادی کاهش یابد. این اقدام میتواند به کاهش ریسک فرسایش زودهنگام قطعات موتور کمک کند. لذا، بازه تعویض روغن باید بهصورت اجباری کوتاهتر از مقادیر اعلام شده در دفترچه راهنمای خودرو در نظر گرفته شود تا از فرسایش زودهنگام قطعات موتور جلوگیری شود.
آمارمحمدی در پایان تاکید کرد: در مجموع، کیفیت سوخت تنها بر فرآیند احتراق تأثیر نمیگذارد؛ بلکه میتواند بهصورت زنجیرهای عملکرد سیستم روانکاری و عمر مفید روغن موتور را نیز تحت تأثیر قرار دهد. از این منظر، کنترل کیفیت سوخت، نظارت بر بازار روغن و اطمینان از اصالت محصولات روانکار، سه حلقه بههمپیوسته برای کاهش هزینههای نگهداری خودرو هستند.