تزلزل اعتبار دلار آمریکا

به گزارش “راهبرد انرژی“،خلاصه مقاله | دی‌ترید: از زمان شروع جنگ، در بازار ارز خرید دلار در شرایط اضطراری به صورت معمول پیش رفت. در دو هفته اول پس از شروع جنگ، دلار آمریکا در برابر ۳۱ ارز از ۳۳ ارز اصلی رشد کرد. شاخص دلار (DXY) به سطح حدود ۱۰۰ بازگشت و نرخ دلار-ین نیز تا سطح ۱۵۹ ین افزایش یافت. پس‌زمینه این موضوع، علاوه بر فرار سرمایه به سمت دارایی‌های امن به دلیل افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیک، این بود که افزایش قیمت نفت فشار تورمی را تشدید کرد و انتظارات کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو آمریکا (FRB) به شدت کاهش یافت. گسترش اختلاف نرخ بهره ساختار خرید دلار را تقویت کرد.
ظهور ریسک ساختاری تضعیف دلاربا این حال، طبق نظرسنجی رویترز، بسیاری از استراتژیست‌های ارز معتقدند که “حق بیمه دارایی امن دلار” ناشی از درگیری موقتی است. دامنه بازگشت دلار در برابر سبد ارزهای اصلی تنها حدود ۲٪ بوده و تحلیل‌ها نشان می‌دهد که بیشتر این رشد ناشی از پوشش موقعیت‌های فروش (شورت کاور) بوده است. مشکلات ساختاری که آمریکا با آن روبروست در واقع جدی‌تر شده است. کسری بودجه ای که به ۶ تا ۷٪ تولید ناخالص داخلی می‌رسد، هزینه عظیم بازپرداخت بدهی در شرایط نرخ بهره بالا، و نگرانی از مداخله سیاسی ترامپ در فدرال رزرو، اعتبار بلندمدت دلار را تضعیف می‌کند.
بحران تنگه هرمز شتاب‌دهنده دلارزدایی
گسترش تسویه به یواندرگیری منجر به تسریع روند دلارزدایی شد. نکته قابل توجه این است که ایران شروع به دریافت عوارض عبور به یوان چین از نفتکش‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند، کرده است. این امر باعث شده که برای اولین بار در یک نقطه کلیدی تامین نفت جهان، مسیر تسویه‌ای غیر از دلار عملیاتی شود. علاوه بر این، شرکت‌های پالایش هندی نفت خام روسیه را با یوان یا درهم امارات خریداری می‌کنند و معاملات انرژی بدون واسطه دلار به سرعت در حال گسترش است.
سقوط سریع سهم تسویه SWIFTسهم دلار آمریکا در تسویه‌های بین‌المللی از طریق سوئیفت (SWIFT) از ۴۷.۵٪ در دسامبر ۲۰۲۵ به ۴۳.۸٪ در مارس ۲۰۲۶ کاهش یافت. این کاهش ۳.۷ درصدی بزرگترین کاهش سه‌ماهه در تاریخ آمار سوئیفت است. در همین حال، سیستم پرداخت بین‌المللی یوان چین (CIPS) به طور پیوسته حجم معاملات خود را افزایش داده و حضور خود را به عنوان زیرساخت تسویه جایگزین دلار تقویت کرده است.
“عوارض جانبی” تحریم‌هادر ریشه این دلارزدایی، هشدار کشورها نسبت به استفاده مکرر آمریکا از تحریم‌های اقتصادی به عنوان ابزار ژئوپلیتیک وجود دارد. اقداماتی مانند مسدود کردن دارایی‌های بانک مرکزی روسیه و حذف ایران از سوئیفت، بسیاری از کشورها را به خطر وابستگی به دلار آگاه کرد و آنها را به ساخت راه‌های جایگزین سوق داد.
نکات و چشم‌انداز “شکست” به عنوان نقطه عطف دلارمنظور از “شکست” در اینجا لزوماً شکست نظامی نیست. اگر درگیری بدون تعیین استراتژی خروج طولانی شود و باعث بحران انرژی و تشدید تورم شود، و در عین حال اهداف جنگ محقق نشود، خطر آسیب به اعتبار بین‌المللی آمریکا وجود دارد.کارشناسان اشاره می‌کنند که مداخلات نظامی به بهانه سلاح‌های هسته‌ای در گذشته نیز اغلب به اهداف خود نرسیده‌اند، و اگر آمریکا بدون کسب “پیروزی” واضح درگیری را پایان دهد، احتمال تاثیر میان‌مدت و بلندمدت بر جایگاه دلار به عنوان ارز پایه وجود دارد.
سرنوشت نرخ دلار-یندر مورد دلار-ین، اگر درگیری ادامه یابد، “خرید دلار در شرایط اضطراری” و افزایش کسری تجاری ژاپن به دلیل بالا رفتن قیمت نفت، فشار تضعیف ین را ادامه می‌دهد، اما اگر آتش‌بس محقق شود، بازگشت فروش دلار و خرید ین رخ خواهد داد – وضعیتی با “ریسک دوطرفه”. پیش‌بینی‌های پایان سال سرمایه‌گذاران نهادی نشان می‌دهد که DXY به اوایل تا اواسط دهه ۹۰ کاهش می‌یابد، و اگر حق بیمه درگیری از بین برود، احتمال تضعیف قابل توجه دلار نیز وجود دارد.