این امر به تعمیق کنترل بر تجارت جهانی به‌ طور کلی، و به‌ویژه تجارت انرژی می‌انجامد که شامل نفت خام، فرآورده‌های نفتی، گاز مایع و زغال‌سنگ است.

آمارهای رسمی نشان می‌دهد سوریه در سال 2005 بیش از 152 هزار بشکه نفت و حدود 5.5 میلیون متر مکعب گاز در روز تولید می‌کرد. اما آغاز جنگ داخلی سوریه در سال 2011 آسیب زیادی به میدان های نفت و گاز سوریه وارد کرد و اکنون میدان های نفت و گاز برای بازگشت به ظرفیت کامل تولید، نیازمند تعمیر و بازسازی اساسی هستند. 

این استان جنوبی بیش از 80 درصد نفت عراق را تولید می‌کند و همین مساله هر گام به سوی استقلال نسبی آن را به عامل نگرانی جدی برای بغداد تبدیل می‌سازد. دولت فدرال نگران است که تبدیل بصره به اقلیم، کنترل آن بر مهم‌ترین منبع مالی کشور را کاهش دهد، آن هم در شرایطی که اساسا با اقلیم کردستان بر سر درآمدهای نفتی و گذرگاه‌های مرزی با منازعات مزمن روبه‌رو است. 

ژئوپلیتیک بزرگ‌ترین عامل غیرقابل پیش‌بینی برای بازارهای نفت در سال ۲۰۲۶ است، با سه تولیدکننده بزرگ جهان – روسیه، ایران و ونزوئلا، که روی هم رفته ۱۷٪ از عرضه جهانی نفت خام را تشکیل می‌دهند – که در ۱۲ ماه آینده با تشدید یا تسهیل تحریم‌ها مواجه خواهند شد.

ابوظبی و ریاض با راه‌اندازی وزارت هوش مصنوعی، دانشگاه‌های تخصصی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری، به‌دنبال رهایی از اقتصاد نفت‌محور هستند.

اگر تهران به جای اصلاحات بنیادی به راه‌حل‌های فنی و انتقالی تکیه کند، هزینه‌های زیست‌محیطی، مالی و اجتماعی بدتر خواهد شد و تنش‌های داخلی و فرامرزی (با عراق و افغانستان بر سر حوضه‌های مشترک) تشدید می‌شود.

وقفه‌های طولانی‌مدت تولید در ونزوئلا احتمالاً قیمت نفت و تولیدات نفتی، به ویژه گازوئیل، را بالا خواهد برد. ترکیب نفت خام سنگین-ترش ونزوئلا برای تولید گازوئیل بسیار مناسب است.

دولت‌های عربی خلیج فارس به مرحله‌ای تازه از خوداتکایی رسیده‌اند؛ آنان نه می‌خواهند کاملاً به واشنگتن متکی باشند و نه قصد دارند در محور شرق ادغام شوند. بلکه با بهره‌گیری از ثروت انرژی، سرمایه‌گذاری‌های فرامرزی و نفوذ رسانه‌ای، در پی بازتعریف نقش خویش به‌عنوان مدیران نظم نوین خاورمیانه‌اند. قطر با دیپلماسی میانجی‌گرانه در پرونده‌های غزه و افغانستان، امارات با نفوذ اقتصادی در آفریقا و شاخ عربی، و عربستان با اصلاحات اقتصادی و نقش در بازار انرژی، هر یک بخشی از این راهبرد منطقه‌ای را نمایندگی می‌کنند.

قزاقستان در بزرگترین میدان خود، کاشاقان، با شرکت ‌های توتال انرژی فرانسه، انی ایتالیا و شل بریتانیا همکاری می ‌کند که انتظار می ‌رود، هر یک از آنها تا سال ۲۰۳۰، ۵ میلیارد دلار درآمد داشته باشند. دومین میدان بزرگ قزاقستان، تنگیز، به طور مشترک با شرکت آمریکایی شورون که قصد دارد، طی پنج سال آینده ۲۸ میلیارد دلار از آن درآمد کسب کند و اگزان موبیل که هدف ۱۴ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ را تعیین کرده است، در حال توسعه می باشد.

اکنون تمام شرکت ‌های عمده در این حوزه مشمول تحریم ها شدند. دولت روسیه حدود سی تا چهل درصد از درآمد خود را متکی به صادرات انرژی است. آمریکا با مسدود کردن راه صادرات نفت خام روسیه ، در نظر دارد از تامین مالی دولت پوتین در جنگ با اوکراین جلوگیری کند.