پنج شنبه ۲۵ تیر ۱۴۰۵ – Thursday 16 July 2026

ساعت: ۰۷:۰۲

بن‌بست ایران و آینده اقتصاد نفت

ترامپ به دنبال طولانی‌کردن بن‌بست و آگاهی به توافقی که قیمت نفت را در سطح مطلوب نگه دارد است.
جیمز کی. گالبریت

به گزارش “راهبرد انرژی“،گالبریت در مقاله ای بحران ایران و آمریکا را از زاویه اقتصاد نفت تحلیل می‌کند. استدلال اصلی او این است که جنگ با ایران، علاوه بر اهداف سیاسی و امنیتی، پیامدهای مهمی برای قیمت نفت و منافع تولیدکنندگان آمریکایی، به‌ویژه در حوزه شیل و پرمیان، داشته است.

۱- جنگ ایران و منطق قیمت نفت

نویسنده می‌گوید آمریکا اکنون بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت جهان است و بخش مهمی از این جایگاه به تولید نفت شیل در حوضه پرمیان وابسته است. اما تولید شیل زمانی سودآور است که قیمت نفت از سطح مشخصی بالاتر باشد. پیش از جنگ، قیمت نفت برای بسیاری از تولیدکنندگان آمریکایی چندان جذاب نبود. جنگ و کاهش عرضه نفت از خلیج فارس باعث شد قیمت نفت به‌شدت بالا برود و به نفع تولیدکنندگان آمریکایی تمام شود.

۲- افزایش قیمت نفت؛ مفید اما خطرناک

به گفته گالبریت، در ماه اول جنگ، کاهش جریان نفت از جنوب خلیج فارس باعث شد قیمت نفت خام آمریکا حدود ۶۰ درصد افزایش یابد. این افزایش برای تولیدکنندگان آمریکایی مفید بود، اما اگر قیمت نفت بیش از حد بالا برود، پیامدهای منفی دارد: تورم داخلی در آمریکا، کمبود انرژی و مواد وابسته در اروپا و آسیا، و در نهایت کاهش تقاضای جهانی. بنابراین از نگاه آمریکا، بهترین وضعیت نه نفت خیلی ارزان است و نه نفت بسیار گران؛ بلکه قیمتی بین حدود ۸۰ تا ۱۰۰ دلار برای هر بشکه است.

۳- معضل کنترل ایران بر جریان نفت

مشکل اصلی از نظر نویسنده این است که اگر ایران بتواند جریان نفت از تنگه هرمز را کنترل کند، همین سطح مطلوب قیمت برای آمریکا، برای ایران هم سودآور خواهد بود. ایران می‌تواند با مدیریت عبور نفت یا دریافت عوارض از تنگه، حتی در قیمت‌های پایین‌تر نیز درآمد کسب کند. از دید آمریکا و اسرائیل، مسئله این است که کشور «اشتباه» از اختلال نسبی در هرمز سود می‌برد.

4- احتمال پیروزی ایران و کاهش قیمت نفت

نویسنده معتقد است اگر ایران بتواند دوام بیاورد، آمریکا ناچار به عقب‌نشینی خواهد شد. در آن صورت، تولید نفت خلیج فارس بهبود می‌یابد و قیمت نفت کاهش پیدا می‌کند. ایران نیز می‌تواند با دریافت عوارض از عبور نفت در تنگه هرمز، حتی در شرایط باز بودن کامل خلیج فارس، درآمد و نفوذ خود را حفظ کند. پیامد بلندمدت آن، کاهش تدریجی مزیت انرژی آمریکا و وابستگی بیشتر جهان به روسیه و خلیج فارس خواهد بود.

5- سه گزینه پیش روی ترامپ: گالبریت می‌گوید دولت ترامپ سه انتخاب دارد:

اول: تشدید بحران و احتمالاً فروبردن اقتصاد جهان در رکود؛
دوم: عقب‌نشینی و پذیرش شکست فوری و فرسایش بلندمدت جایگاه آمریکا؛
سوم: طولانی‌کردن بن‌بست و آگاهی به توافقی که قیمت نفت را در سطح مطلوب نگه دارد.

او معتقد است ترامپ احتمالاً به گزینه سوم تمایل دارد، اما زمان بیشتر به سود ایران است.

دیدگاه: پیام اصلی متن این است که جنگ ایران و آمریکا از منظر نفت، به یک تناقض راهبردی برای واشنگتن تبدیل شده است: آمریکا به قیمت نفت بالاتر برای سودآوری تولید شیل نیاز دارد، اما اگر ایران کنترل جریان نفت و تنگه هرمز را حفظ کند، همان وضعیت به سود تهران هم تمام می‌شود. از نگاه گالبریت، محتمل‌ترین مسیر این است که ایران مقاومت کند، آمریکا در نهایت عقب‌نشینی کند، قیمت نفت کاهش یابد و منافع خصوصیِ فعال در نفت شیل آمریکا آسیب ببینند.

منبع: https://www1.project-syndicate.org

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Energy Strategy
اتاق خبر انرژی