به گزارش “راهبرد انرژی“،ساخت بزرگترین رآکتور پتروشیمی ایران با وزن ۵۰۰ تن و طول ۴۰ متر در استان فارس به پایان رسید؛ تجهیزی سنگین و پیچیده که به گفته سازندگان، نمونه خارجی آن با قیمتی حدود چهار برابر هزینه ساخت داخل به صنایع پتروشیمی ایران پیشنهاد شده بود.
به گزارش میز انرژی، توان ساخت تجهیزات فوق‌سنگین صنعت پتروشیمی در داخل کشور با تکمیل یک رآکتور ۵۰۰ تنی در شیراز وارد مرحله تازه‌ای شده است. این تجهیز که توسط گروه فاتح صنعت ساخته شده، قرار است پس از انتقال به یکی از مجتمع‌های پتروشیمی کشور در فرآیند تولید پلیمر مورد استفاده قرار گیرد.
مشخصات بزرگترین رآکتور پتروشیمی ایران
این رآکتور حدود ۴۰ متر طول و ۵۰۰ تن وزن دارد و ساخت آن به دلیل ابعاد، وزن و الزامات فنی، در توان تعداد محدودی از شرکت‌های تخصصی جهان قرار دارد.
یکی از مهم‌ترین چالش‌های اجرای این پروژه، ساخت و شکل‌دهی بدنه رآکتور بوده است. در تولید این تجهیز از ورق‌های فولادی ضخیم استفاده شده که شکل‌دهی آنها به تجهیزات صنعتی سنگین و توان مهندسی بالایی نیاز دارد.
برای انجام این بخش از پروژه، از دستگاه رول سنگینی استفاده شده که قابلیت شکل‌دهی ورق‌هایی با ضخامت تا ۳۱۰ میلی‌متر را دارد. این دستگاه در استان فارس مستقر است و از تجهیزات بزرگ رول ورق در منطقه خاورمیانه به شمار می‌رود.
ضخامت بالای قطعات به‌ویژه در قسمت‌های مخروطی و کاهنده رآکتور، استفاده از چنین تجهیزاتی را در فرآیند ساخت ضروری کرده است.
ساخت رآکتور ۵۰۰ تنی چقدر صرفه‌جویی داشت؟
یکی از نکات قابل توجه این پروژه، اختلاف هزینه ساخت داخل با پیشنهاد شرکت‌های خارجی است.
بر اساس اعلام سازندگان و مدارک مربوط به خریدهای پیشین، شرکت‌های خارجی برای ساخت تجهیزات مشابه رقمی در حدود چهار برابر هزینه فعلی ساخت این رآکتور در ایران مطالبه کرده بودند.
به این ترتیب، داخلی‌سازی این تجهیز علاوه بر کاهش وابستگی صنعت پتروشیمی به تأمین‌کنندگان خارجی، می‌تواند هزینه اجرای پروژه‌های صنعتی را نیز به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
رآکتور ایرانی در خدمت افزایش تولید پلیمر
رآکتور ساخته‌شده در شیراز برای استفاده در فرآیند تولید پلیمر طراحی شده و پس از انتقال، در یکی از مجتمع‌های پتروشیمی کشور نصب خواهد شد.
ورود این تجهیز به مدار عملیاتی می‌تواند بخشی از نیاز صنعت پتروشیمی به تجهیزات سنگین فرآیندی را از مسیر تولید داخل تأمین کند و در افزایش ظرفیت تولید محصولات پلیمری نیز نقش داشته باشد.
ساخت چنین تجهیزاتی از آن جهت اهمیت دارد که رآکتورها از بخش‌های مهم و حساس واحدهای فرآیندی صنایع شیمیایی و پتروشیمی محسوب می‌شوند و طراحی و ساخت آنها نیازمند رعایت استانداردهای فنی و مهندسی دقیق است.
از ساخت داخل تا صادرات تجهیزات صنعتی
توان ایجادشده برای ساخت تجهیزات سنگین تنها به پروژه‌های داخلی محدود نمانده است. مجموعه سازنده این رآکتور پیش از این پروژه‌هایی را برای بازارهای خارجی از جمله عمان، جمهوری آذربایجان و ترکیه اجرا کرده است.
توسعه این ظرفیت می‌تواند علاوه بر پاسخ‌گویی به نیاز پروژه‌های نفت، گاز و پتروشیمی ایران، زمینه حضور گسترده‌تر سازندگان ایرانی در بازار تجهیزات صنعتی منطقه را فراهم کند.
در شرایطی که محدودیت‌های بین‌المللی و هزینه بالای واردات تجهیزات می‌تواند اجرای پروژه‌های بزرگ صنعتی را تحت تأثیر قرار دهد، توسعه توان داخلی در طراحی و ساخت تجهیزات فوق‌سنگین از اهمیت بیشتری برخوردار شده است.
اشتغال ۵۷۰۰ نفر در مجموعه سازنده رآکتور
ساخت تجهیزات سنگین علاوه بر جنبه صنعتی و ارزی، ظرفیت قابل توجهی برای اشتغال نیروهای متخصص ایجاد کرده است.
طبق اطلاعات اعلام‌شده، حدود ۵۷۰۰ نفر در مجموعه سازنده این رآکتور فعالیت دارند و برنامه جذب ۲۲۸ نیروی جدید نیز در دستور کار قرار گرفته است.
این موضوع نشان می‌دهد توسعه صنعت ساخت تجهیزات سنگین می‌تواند علاوه بر کاهش وابستگی خارجی، زنجیره‌ای از فرصت‌های شغلی تخصصی در حوزه‌های مهندسی، ساخت، جوشکاری، کنترل کیفیت و صنایع وابسته ایجاد کند.
نصب رآکتور ۵۰۰ تنی تا چهار ماه آینده
فرآیند ساخت این رآکتور عظیم حدود ۱۴ ماه زمان برده است و بر اساس برنامه اعلام‌شده، انتظار می‌رود طی چهار ماه آینده عملیات انتقال و نصب آن در مجتمع پتروشیمی مقصد انجام شود.
ساخت بزرگترین رآکتور پتروشیمی ایران در شیراز، در صورت بهره‌برداری موفق، می‌تواند یکی از نمونه‌های مهم داخلی‌سازی تجهیزات فوق‌سنگین صنعت پتروشیمی باشد؛ تجهیزی که پیش‌تر تأمین نمونه مشابه خارجی آن هزینه‌ای چند برابر ساخت داخل به همراه داشت.
